Dzień Kobiet

8 marca. Jak zmieniał się Dzień Kobiet na przestrzeni lat?

Agencja Informacyjna: Dzień Kobiet to coroczne święto obchodzone 8 marca począwszy od 1910 roku. Choć tradycja celebrowania Dnia Kobiet rozpowszechniła się w Polsce, to forma obchodów tego święta, podejścia do niego zarówno przez mężczyzn, jak i przez kobiety mocno zmieniała się na przestrzeni lat.

Początki Międzynarodowego Dnia Kobiet

Dzień Kobiet jest świętowany w większości państw europejskich, a także w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie od początkowych lat XX wieku. Historycy twierdzą, że prototyp święta kobiet sięga czasów starożytnego Rzymu i wiąże się ze świętem Matronalii. Było to święto przypadające na pierwszy tydzień marca, a obchodzone jedynie przez zamężne kobiety. Związane było z macierzyństwem i płodnością. Z okazji święta Matronalii mężowie obdarowywali swoje żony prezentami i spełniali ich życzenia.

W Nowym Jorku miał miejsce marsz upamiętniający strajk kobiet pracujących w przemyśle tekstylnym z 8 marca 1908 roku. W 1910 roku Dzień Kobiet uchwalono na II Międzynarodowym Zjeździe Kobiet Socjalistek. Dzień Kobiet uznano za święto, które posłuży rozpowszechnianiu idei praw kobiet, szacunku dla kobiet oraz budowaniu społecznego wsparcia dla powszechnych praw wyborczych dla kobiet. Oficjalnie datę 8 marca okrzyknięto Dniem Kobiet w 1922 roku.

Import ze Związku Radzieckiego

Do Polski Dzień Kobiet w najpopularniejszej swej formie przywędrował ze Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich (ZSRR).

Święto 8 marca było tym samym najhuczniej obchodzone w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL). Zwłaszcza w szkołach i zakładach pracy. Tego dnia panie przychodziły wystrojone do pracy. Nigdy bowiem nie było wiadomo czy nie odwiedzi ich jakiś dygnitarz. Organizowano okolicznościowe akademie, na których rozbrzmiewały przemówienia, recytacje wierszy oraz śpiew piosenek ku czci kobiet. W miejscach publicznych pojawiały się portrety kobiet pracujących. Święto 8 marca miało na celu utrwalenie wzniosłych idei socjalizmu.

Panie obowiązkowo otrzymywały tego dnia kwiaty, najczęściej goździki.

Na ulicach widać było powracające z pracy kobiety z kwiatami. Za czasów władzy Edwarda Gierka (I sekretarz Komitetu Centralnego Zjednoczonej Partii robotniczej w latach 1970-1980) goździki, jak wynika z badań profesor Lilianny Jabłońskiej ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, goździk zajmował ponad 70 proc. rynku kwiatów ciętych. I był jednym z głównych produktów, którymi handlowali prywaciarze.

Rajstopy w prezencie

Popularnymi prezentami wręczanymi 8 marca w czasie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej były też tak zwane towary deficytowe: rajstopy, ręczniki, ścierki, mydło czy kawa lub herbata.

Pracodawcy często wręczali paniom też perfumy „Być może” albo „Pani Walewska”. Sznury sztucznych pereł, korali i plastikowe okrągłe klipsy również cieszyły się uznaniem. Zdarzało się, że kobiet musiały pokwitować  odbiór prezentu. W czasie Dnia Kobiet podkreślano hasła o znaczącej roli kobiet w społeczeństwie oraz niezbędności pracy, którą wykonują.

W 1993 roku obchody Dnia Kobiet w Polsce zostały zniesione przez premier Hannę Suchocką. Jednak większość mężczyzn pamiętała, aby tego dnia wręczyć symboliczny prezent bliskiej kobiecie.

III Kongres ESG „Liderzy zrównoważonego rozwoju – Europa” zebrał ekspertów, by podzielić się wiedzą i przedstawić rekomendacje dla przyszłości.

Dzień Kobiet jest okazją do zwrócenia uwagi na problemy kobiet z całego świata.

Początek XXI wieku też wiele nowości z okazji Dnia Kobiet, od mody na imprezy z męskim striptizem po kontrowersyjną „modę” na manifestacje kobiet. Obecnie 8 marca często odbywają się liczne happeningi, manifesty i wykłady związane z równouprawnieniem.

„Od 2000 roku ulicami polskich miast przechodzi Manifa, której pomysł wyrósł z przekonania o konieczności odrodzenia kultury ulicznego protestu — wtargnięcia do miejskiej przestrzeni i zawłaszczenia jej, zwrócenia uwagi, aby publicznie wyartykułować potrzeby, problemy, upomnieć się o prawa dyskryminowanych grup. Manifa była też próbą odczarowania patriarchalnej atmosfery zbudowanej wcześniej wokół 8 marca i upomnieniem się o jego pierwotne znaczenie odniesione do walki o ekonomiczne i społeczne prawa kobiet.” – Zauważa profesor Lucyna Kopciewicz z Uniwersytetu Gdańskiego.

Mężczyźni kupują tulipany

Obecnie ciągle jednak podkreśla się doniosłą rolę wszystkich kobiet: żon, mam, babć, narzeczonych, cioć, kuzynek, współpracownic, przyjaciółek, znajomych, koleżanek. Panie otrzymują tego dnia różnorodne prezenty. Oczywiście najlepsze korzyści 8 marca przynosi kwiaciarniom, dla których jest to jeden z najlepszych dni w roku. Najpopularniejszy kwiat na Dzień Kobiet to teraz tulipany. Do łask wracają jednak słynne w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej goździki.

„Ludzie coraz częściej pytają o niego. Najchętniej sięgają po tzw. miniaturkę”  – zauważyła Maria Wolak – kwiaciarka z Dębicy.

Grupa Żabka buduje swoją sieć sklepów w oparciu o przedsiębiorczość kobiet.

Inne branże konkurują ze sobą w pomysłach na oryginalne upominki. Oferują różnorodność słodkości, zaskakują zabawnymi gadżetami, powabnymi kompletami bielizny czy pięknej biżuterii. Swoja ofertę ma też branża kosmetyczna. Praktyczni mężczyźni często wręczają tego dnia kobietom bony do wybranej sieci sklepów odzieżowych albo księgarni.

Kobiety odzyskały swoje święto

Doktor Katarzyna Serafińska – psycholog społeczny z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego podsumowuje współczesny Dzień Kobiet:

„Młodzi Polacy nie myślą już o tym dniu w kategoriach PRL-owskich. Nie kojarzy im się z wymuszonym celebrowaniem i pustymi gestami w rodzaju wręczania przez panów kwiatka lub rajstop. (…)  Dzień Kobiet nie ma też już charakteru tylko komercyjnego, lecz zdecydowanie bardziej zindywidualizowany”. – Zaznacza Katarzyna Serafińska. – „W jakimś sensie kobiety odzyskały to święto, które skupia się teraz bardziej na nich samych, a nie na męskich powinnościach raz w roku. W odbiorze społecznym dominuje raczej przy tej okazji tematyka praw kobiet w kontekście praw reprodukcyjnych czy godzenia ról zawodowych i macierzyńskich”. – Dodaje dr Katarzyna Serafińska – psycholog społeczny z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Dziś Polki w większości doceniają to, że mężczyźni pamiętają o Dniu Kobiet, ale nie celebrują go tak uroczyście jak kiedyś. Oczekują uznania w oczach mężczyzn na co dzień, nie tylko 8 marca.

FAQs Najczęściej zadawane pytania dotyczące Międzynarodowego Dnia Kobiet

Kiedy obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Kobiet?

Międzynarodowy Dzień Kobiet obchodzony jest każdego roku 8 marca. Jest to dzień globalnego uznania dla społeczno-ekonomicznych, politycznych i kulturowych osiągnięć kobiet, a także dalsza okazja do promowania równouprawnienia płci.


Dlaczego obchodzimy Międzynarodowy Dzień Kobiet?

Międzynarodowy Dzień Kobiet ma na celu zwrócenie uwagi na walkę kobiet o równouprawnienie, sprawiedliwość, pokój i rozwój. To również czas, by uczcić wkład kobiet we wszystkich aspektach życia i przypomnieć o konieczności kontynuacji działań na rzecz równości płci na całym świecie.

Jaka jest historia Międzynarodowego Dnia Kobiet?

Historia Międzynarodowego Dnia Kobiet sięga początków XX wieku, kiedy to kobiety w wielu krajach zaczęły protestować przeciwko niesprawiedliwym warunkom pracy i domagać się prawa do głosu. Oficjalnie dzień ten został ustanowiony w 1910 roku na Międzynarodowej Konferencji Kobiet w Kopenhadze i po raz pierwszy obchodzony rok później.

Jakie są sposoby obchodzenia Międzynarodowego Dnia Kobiet?

Sposoby obchodzenia tego dnia są różnorodne i zależą od kraju, kultury oraz indywidualnych inicjatyw. Obejmują one między innymi organizację marszy, konferencji, wystaw oraz kampanii społecznych i edukacyjnych skupionych na promowaniu praw kobiet i równości płci.

Czy Międzynarodowy Dzień Kobiet jest uznawany na całym świecie?

Tak, Międzynarodowy Dzień Kobiet jest uznawany i obchodzony na całym świecie, choć formy celebracji mogą się różnić. W niektórych krajach jest to dzień wolny od pracy, w innych okazja do spotkań i manifestacji na rzecz równości płci.

Jak mogę zaangażować się w obchody Międzynarodowego Dnia Kobiet?

Zaangażować się można na wiele sposobów, od udziału w organizowanych wydarzeniach, poprzez prowadzenie kampanii w mediach społecznościowych, aż po edukację i promowanie świadomości na temat równości płci wśród rodziny i znajomych. Ważne jest, by aktywnie wspierać i doceniać wkład kobiet w społeczeństwo.

Czy Międzynarodowy Dzień Kobiet koncentruje się tylko na problemach kobiet?

Choć głównym celem jest podkreślenie osiągnięć kobiet i wyzwań, przed którymi stoją, to dzień ten służy również promowaniu ogólnych wartości równości, sprawiedliwości i współpracy między płciami. To okazja do refleksji nad tym, jak wszyscy, bez względu na płeć, możemy przyczynić się do budowania bardziej sprawiedliwego świata.

Czy Międzynarodowy Dzień Kobiet ma swoje symbole?

Tak, międzynarodowe symbole Dnia Kobiet to między innymi fioletowy kolor, który od dawna jest związany z równością płci. Innymi symbolami są obrazy i wizerunki kobiet, które przyczyniły się do postępu w walce o prawa kobiet oraz równe traktowanie.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Zapraszamy do lektury innych publikacji o tematyce kulturalnej, które znajdziesz tutaj. Agencja Informacyjna.

AI Kultura /SYL, AIN/ 24.02.2021, akt. 5.03.2024