Wstrząsające wyznania: „Byłem ofiarą doktora Mengele w medycznym piekle Auschwitz”
14 czerwca to Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady. Święto zostało ustanowione przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej dla upamiętnia rocznicy przybycia, w 1940 roku, pierwszego masowego transportu 728 Polaków do Konzentrationslager Auschwitz, który stał się największym zespołem niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i ośrodków zagłady. W 2026 roku ukazała się książka „Byłem ofiarą doktora Mengele w medycznym piekle Auschwitz”, której autorem jest Tomasz Plaskota. Publikacja jest zapisem wstrząsających wspomnień profesora László Kissa, który przeżył męczarnie Konzentrationslager Auschwitz.
Szacuje się, że Konzentrationslager Auschwitz, w latach 1940–1945, Niemcy zamordowali około 1.100.000 ludzi, głównie Polaków, a także Żydów i Romów. Obecnie na terenie byłego obozu funkcjonuje Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau.
Spis treści
Dziennikarz i publicysta historyczny Tomasz Plaskota fascynuje się Madziarami od momentu lektury „Trzecia granica” – powieści Adama Bahdaja – kuriera polskiej konspiracji na szlaku Zakopane–Budapeszt. Jej owocem jest również książka „Byłem ofiarą doktora Mengele w medycznym piekle Auschwitz”.
Tomasz Plaskota dotarł do László Kissa
Tomasz Plaskota numer telefonu, do profesora László Kissa, mieszkającego w Budapeszcie, otrzymał w 2020 roku, od historyka, profesora Bogdana Musiała – autora szeregów wartościowych dysertacji. Dziennikarz miał wtedy pojechać do stolicy Węgier, lecz naukowiec, liczący wówczas 92 lata, zaproponował, żeby, z uwagi na pandemię koronawirusa SARS-CoV-2 komunikować się zdalnie. Pomimo podeszłego wieku doskonale operował nowymi technologiami. I tak też się stało. Kilkanaście konwersacji złożyło się na do głębi poruszająca książkę.
Po wstępnym telefonie, László Kiss przystał na rozmowę o pobycie w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz. Był elokwentny i opanowany. Wspominał bardzo rzeczowo. Już w trakcie, pierwszej konwersacji zastrzegł, iż opowie jedynie o tym, czego doświadczył podczas II wojny światowej. Uważał to za obowiązek, nie tylko wobec zamordowanych podczas wojny członków swej rodziny, lecz wszystkich ofiar kacetów. Swe wojenne świadectwo postrzegał niczym memento, aby nic równie makabrycznego się nie powtórzyło.
László Kiss – ofiara, która przeżyła swego oprawcę
László Kiss i jego brat bliźniak Endre, zwany Bandi, urodzili się w Seregélyes 10 maja 1928 roku, miejscowości leżącej w środkowych Węgrzech. Mieli starszą siostrę, Ágnes. Wychowali się w zasymilowanej rodzinie żydowskiej, o silnym poczuciu tożsamości węgierskiej. Ojciec, Mihaly Kiss, prowadził z bratem bliźniakiem, Nandorem, zakład krawiecki. Zysk umożliwiał utrzymanie na przyzwoitym poziomie, chociaż posiadali także ośmiohektarowe gospodarstwo rolne z dużym sadem. Gdy, w latach 30. XX wieku, weszły ustawy ograniczające prawa Żydów, musieli sprzedać ziemię. Mimo trwającej II wojny światowej życie na węgierskiej prowincji toczyło się w miarę spokojnie aż do wiosny 1944 roku.
Mengele – sadysty styczny oprawca
Wkrótce klan Kissów deportowano do Auschwitz. Tam, bliźniacy wzbudzili zainteresowanie SS-Hauptsturmführer Josefa Mengele – doktora medycyny i antropologii, ale przede wszystkim, zbrodniarza wojennego, nazywanego „Aniołem Śmierci”, który prowadził pseudoeksperymenty genetyczne, mające rozszyfrować zagadki mnogich ciąż, aby zwiększyć wśród Niemców jak największy przyrost naturalny. László Kiss przetrwał obozowe piekło, jego brat zginął najprawdopodobniej podczas ewakuacji obozu, zimą 1945, podczas tak zwanego „marszu śmierci”.
László Kiss – bohater publikacji poświęcił życie chemii. Przez dekady wykładał ją na Uniwersytecie Loránda Eötvösa (Uniwersytet Budapeszteński, skrótowiec ELTE – od węg. Eötvös Loránd Tudományegyetem) w Budapeszcie. Niestety, nie doczekał premiery publikacji. Kazał skremować swoje ciało po śmierci, co stanowiło hołd dla jego bliskich zamordowanych, w Auschwitz. Prochy spoczęły w stolicy Węgier na cmentarzu Kerepesi.
Tomasz Zbigniew Zapert
Tomasz Plaskota „Byłem ofiarą doktora Mengele. W medycznym piekle Auschwitz” s. 368, ISBN 9788368560534, Wydawnictwo Replika, Poznań 2026
Dziękujemy za przeczytanie tekstu do końca. Polecamy inne wiadomości zamieszczone na stronie internetowej www.agencja-informacyjna.com. Życzymy ciekawej lektury. Agencja Informacyjna
AI Kultura /dec/ 12 czerwca 2026,