Andrzej Tchórzewski: „Miedza i miecz” – książka, która powstawała 60 lat

Agencja Informacyjna: Andrzej Tchórzewski – intelektualista, erudyta, poeta, eseista, krytyk literacki, dramaturg, autor słuchowisk i tłumacz literatury obcej odszedł rok temu. Jednak właśnie teraz ukazał się nowy, tom wierszy „Miedza i miecz”, tego wybitnego Artysty, który przygotowywał ponad 60 lat! To wspaniała wiadomość dla wszystkich wielbicieli tego Poety i jego twórczości. Empiryczny dowód, że „rękopisy nie płoną”!

Książka „Miedza i miecz” to ostatnia, przygotowana jeszcze przed śmiercią, książka wyjątkowego poety Andrzeja Tchórzewskiego. Wybór wierszy Poety, które trafiły publikacji, został zachowany zgodnie z Jego wolą. Tomik zawiera 48 utworów. Książka „Miedza i miecz” została opatrzona przedmową Marka Wawrzkiewicza oraz posłowiem Andrzeja Wołosewicza. Publikacja ukazała się staraniem Wydawnictwa Adam Marszałek.

Juliusz Erazm Bolek o twórczości Andrzeja Tchórzewskiego

„Andrzej Tchórzewski był fenomenem na literackiej mapie.” – Wspomina Juliusz Erazm Bolek – poeta, laureat nagrody Światowego Dnia Poezji UNESCO. – „Andrzej Tchórzewski to poeta, o gigantycznej wyobraźni, intelektualista i erudyta, jacy chyba już się nie rodzą. Miałem zaszczyt odbyć z Nim dziesiątki rozmów, mądrych rozmów o życiu, literaturze, filozofii, aż żal, że ich nie nagrywałem. Bardzo wysoko też cenię sobie poezję Andrzeja Tchórzewskiego, za język, obrazy i refleksje. Tworzył bardzo mądre wiersze, a ich czytanie to wielka przygoda intelektualna, nawet w przypadku, pozornie, prostych utworów.” – Uważa Juliusz Erazm Bolek – pisarz.

Andrzej Wołosiewicz o książce „Miedza i miecz

„(…)Spokój, miejscami reporterski styl i sposób autorskiej wewnątrzwierszowej narracji aż zadziwia, prowadzi przez cały tom „Miedza i miecz” Andrzeja Tchórzewskiego jak przez najlepsze kino akcji!” – Uważa Andrzej Wołosiewicz, w posłowiu książki. – „A czegóż ta akcja dotyczy? O czym ona opowiada? Dokładnie o tym, co jest w tytule, o odwiecznej sztuce zabijania: fizycznego, mentalnego, cywilizacyjnego, politycznego, po prostu ludzkiego jako najczęstszej (niestety) formie koegzystencji przez miedzę.  Tak, w tym jesteśmy dobrzy i grozę tego, co napisałem Andrzej Tchórzewski nam przypomina, uświadamia, pokazuje. Dostajemy w tych wierszach Andrzeja Tchórzewskiego najlepszą lekcję moralności: bez patosu, dydaktyzmu czy nudy. Wystarczyło pokazanie naszego tak codziennego jak i odświętnego bestialstwa, podłości, tłamszenia, wykluczania, podporządkowania drugiego, innego, najczęściej i najłatwiej tego kogoś „za miedzą”. Nie znam lepszych wierszy o tradycyjnej sztuce zabijania, w których dokonuje się tak wielostronnej egzegezy naszej „psyche”, naszego „racjo”, naszej „soma”, bo te wiersze dotykają wszystkich tych wymiarów. Andrzej Tchórzewski „Miedzą i mieczem” „zdesakralizował” tę naszą ludzko-nieludzką robotę, znaną nam od Kaina. Wojna, miedza, spór, także wewnątrz nas samych, napięcie, Heraklitejska „pensja”. – Konkluduje Andrzej Wołosiewicz, w posłowiu książki.

Aldona Borowicz o kulisach książki „Miedza i miecz” Andrzeja Tchórzewskiego

„Ukazała się książka poetycka „Miedza i miecz” Andrzeja Tchórzewskiego.” – Informuje Aldona Borowicz – poetka i wdowa po pisarzu. – „Dziękuję Wydawnictwu Adam Marszałek, Prezesowi Adamowi Marszałkowi, ogromnie sumiennemu panu redaktorowi Szymonowi Gumiennikowi oraz Markowi Wawrzkiewiczowi (prezesowi Związku Literatów Polskich) i, Andrzejowi Wołosewiczowi i Zosi Mikule, Ogromne dzięki. Myślę, że Andrzej też z boku spogląda na książkę „Miedza i miecz” i jest wdzięczny za jej wydanie. Wybór wierszy i tytuł książki zostawił w szufladzie, w w papierowej teczce. Dla niego było to bardzo ważna książka poetycka, która powstawała od 1963 roku.” – Ujawnia Aldona Borowicz – poetka i wdowa po pisarzu.

Marek Wawrzkiewicz o Andrzeju Tchórzewskim

„Andrzej Tchórzewski nie pasował do naszego czasu, w którym książka kiepska wypiera książkę dobrą, w którym miarą sukcesu dzieła literackiego nie jest jego wartość artystyczna, a sukces komercyjny.” – Twierdzi Marek Wawrzkiewicz – Prezes Związku Literatów Polskich. – „Andrzej Tchórzewski nie pasował do epoki milczenia poważnej krytyki, zwichrowanej hierarchii, niejednoznaczności podstawowych słów i terminów, epoce koterii. Myślę, że źle się czuł w czasach autoreklamy i samolansowania. Nie umiał tego i nie chciał się tego uczyć. A ponieważ nigdy – poza epizodycznymi chwilami – nie należał do żadnych literackich formacji i grup, pozostawał zawsze w swojej osobności. Taki był jego wybór, niełatwy ale świadomy konsekwencji.” – Podsumowuje Twierdzi Marek Wawrzkiewicz – Prezes Związku Literatów Polskich.

Termin i miejsce premiery tomu „Miedza i miecz” Andrzeja Tchórzewskiego

Promocja książki „Miedza i miecz” — tomu poetyckiego, zawierającego niepublikowane wcześniej wiersze, których autorem jest Andrzej Tchórzewski odbędzie się, w środę, 20 maja 2026 roku, o godz. 17.00, w Domu Literatury, przy Krakowskim Przedmieściu 87/89 w Warszawie. W uroczystości wezmą udział: Marek Wawrzkiewicz i Paweł Łęczuk (prowadzenie spotkania), Aldona Borowicz i Andrzej Wołosiewicz opowiedzą o książce. Utwory książki „Miedza i miecz” zaprezentuje Andrzej Ferenc, a Yordana Dranchuk zapewni oprawę muzyczną. Tom został wydany przez Wydawnictwo Adam Marszałek. Organizatorem wydarzenia jest Związek Literatów Polskich Oddział.

Andrzej Tchórzewski – podstawowe informacje

Andrzej Tchórzewski (ur. 18 maja 1937 r. w Lublinie, zm. 10 maja 2025 r. w Warszawie) – intelektualista, erudyta, poeta, eseista, krytyk literacki, dramaturg, autor słuchowisk i tłumacz literatury obcej. Ukończył studia na Wydziale Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Studiował na Wydziale Dziennikarskim Uniwersytetu Warszawskiego i Wydziale Filozoficznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W latach 1939–1942 przebywał w Królestwie Rumunii. Od 1955 roku mieszkał w Warszawie. W latach 1966–1968 mieszkał w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Od marca 1961 roku do 31 grudnia 2006 należał do Oddziału Warszawa Związku Literatów Polskich.

Andrzej Tchórzewski – aktywność 

Andrzej Tchórzewski, jako poeta, debiutował w 1954 roku na łamach czasopisma „Warmia i Mazury”. Pracował jako dziennikarz i specjalista ds. przekładów, między innymi w Państwowym Wydawnictwie „Iskry” oraz Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Przez wiele lat współredagował miesięcznik „Poezja” (1975–1990). Andrzej Tchórzewski pracował także w Polskim Radiu, w programie dla zagranicy (redakcja hiszpańska). Był także tłumaczem poezji i prozy z kilku języków (angielski, hiszpański, gruziński, rosyjski, portugalski, ukraiński i włoski). Andrzej Tchórzewski swoją twórczość literacką publikował między innymi w czasopismach: „Kamena”, „Współczesność”, „Nowa Kultura”, „Kultura”, „Autograf”, „Akcent”, „Akant”, „Poezja”, „Okolica poetów”, „Nowa Okolica poetów”, „Nowy Wyraz”, „Regiony”, „Poezja dzisiaj”, „Pismo Literacko-Artystyczne” czy „Okolice”. 

Andrzej Tchórzewski – książki:

Andrzej Tchórzewski jest autorem wielu Książek poetyckich: „Wnętrze kwiatu” (Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, 1960 r.), „Dłoń dotyku” (Instytut Wydawniczy Pax, 1963 r,), „Wosk na ucztę” (Wydawnictwo Lubelskie, 1969), „Prostota” (Wydawnictwo Lubelskie, 1980 r.), „Reportaż z wieży Babel” (PIW 1981 r.), „Rok Święty” (Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986 r.), „Haiku” (Polska Oficyna Wydawnicza, 1999 r.), „Haiku” (II wyd. internetowe, Wydawnictwo Tower Press, 2001 r.), „Kronika żywego dnia” (Wydawnictwo Przedświt, 2002 r.), „Na piasku chwili” (Wydawnictwo Atut, 2003 r.), „Wiersze z różnych kobiet” (Wydawnictwo Arwil, 2007 r.), „Bóg – Mara – Sen” (Wydawnictwo Astra, Łódź 2007 r.), „Chroniąc oczy przed korozją. Wybór poezji”. (Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2012 r.) i „Miedza i miecz” (Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2026 r.). W dorobku są także książki eseistyczne: „Opowiadania Marka Hłaski” (Seria „Moje lektury”, Wydawnictwo Arkadia, 1995 r.), „Z Poczekalni na Parnas” (eseje o poezji polskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, 2005 r.).

Andrzej Tchórzewski – nagrody 

Andrzej Tchórzewski był laureatem wielu konkursów literackich, m.in.: Nagrody Młodych w 1957, Nagrody im. Witolda Hulewicza za całokształt twórczości i Nagrody Bemowskiej (Gminy Warszawa-Bemowo) w 2002 roku, Nagrody im. Jarosława Iwaszkiewicza za całokształt twórczości literackiej (2019 rok). 

Andrzej Tchórzewski – dodatkowe informacje

Andrzej Tchórzewski wraz z Aldoną Borowicz od 2015 roku, byli fundatorami prywatnej nagrody poetyckiej „Zamiast recenzji”, przyznawanej młodym poetom do 30. roku życia. Andrzej Tchórzewski spoczywa na Cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie.

Dziękujemy za przeczytanie tekstu do końca. Polecamy inne wiadomości zamieszczone na stronie internetowej www.agencja-informacyjna.com. Życzymy ciekawej lektury. Agencja Informacyjna

AI Kultura /dec/ 10 maja 2026,