Ogłoszono Wiersz Roku 2025

Agencja Informacyjna: Nagrodę WIERSZ ROKU 2025, kapituła konkursu, postanowiła przyznać utworowi „Oda XIX Tęsknota do niebiańskiej ojczyzny”, którego autorem jest ks. Maciej Kazimierz Sarbiewski – nazywany polskim Horacym. Wyróżniony utwór, wskazuje, że poza ojczyzną doczesną jest jeszcze inna, może o wiele ważniejsza, ojczyzna duchowa. We współczesnym, dramatycznie spolaryzowanym, świecie utwór Poety pozwala spojrzeć na patriotyzm z innej perspektywy.

Związek Pisarzy Katolickich od 2017 roku organizuje konkurs Wiersz Roku. Kapituła poszukuje utworów poetyckich, odwołujących się do chrześcijańskich i humanistycznych wartości. Organizatorom zależy na promocji dzieł o szczególnych walorach artystycznych, godnych tytułu „Wiersz Roku”. Rozstrzygnięcia kapituły konkursu ogłaszane są w przeddzień Światowego Dnia Poezji ustanowionego przez UNESCO, który przypada na 21 marca.

Utwory nagrodzone w konkusie „Wiersz Roku”

W 2017 roku Kapituła Konkursu za „Wiersz Roku” uznała poemat „Corrida”, którego autorem jest Juliusz Erazm Bolek. W 2018 roku wyróżniono pieśń „Bogurodzica”. W 2019 roku nagrodzono utwór „Sonet III” Marka Czuku. Wierszem roku w 2020 roku wybrano „Śpieszmy się”, który napisał ks. Jan Twardowski. W 2021 roku wyróżniono utwór „List do Zalęknionych”, stworzony przez Tomasza J. Chlebowskiego. Nagrodę za rok 2022 otrzymał tekst „Świętości dowodu”, napisany przez, przedwcześnie zmarłego, Dariusza Węcławskiego. W 2023 roku nagroda przypadła wierszowi „Królestwo bezprzestrzenne”, którego autorem jest Tomasz Wybranowski. Za Wiersz Roku 2024 kapituła uznała utwór „Ja się modlę, jak gdybym darł palcami ziemię” arcypoety Ernesta Brylla. Wierszem Roku 2025 zdaniem kapituły jest utwór „ODA XIX Tęsknota do niebiańskiej ojczyzny”, której autorem jest ks. Maciej Kazimierz Sarbiewski – polski Horacy, w przekładzie Elwiry Buszewicz:

ODA XIX Tęsknota do niebiańskiej ojczyzny

Jakże rozpala mnie piękno ojczyzny,

Jakże rozpala płonąca czujnymi

Ogniami niebios gwiaździstych kopuła

I delikatna poświata księżyca,

I lampy w złotej przytwierdzone sieni!

O korowody nocy, o pochodnie

Wiernie wiodące swój tan nieustanny!

O piękne mojej ojczyzny oblicze,

O słodkie straże ognistego nieba!

Czemu, choć gościć mam w gwiezdnej światłości,

Czemu, ach, czemu zanadto już długo

Z dala widzicie mnie, niebios wygnańca?

Tutaj połóżcie mi siwą darninę,

Tutaj obsypcie białymi liliami

Grób mój, o słudzy świetlistego domu!

Tutaj rozrywam już ciała kajdany,

Proch mój odrzucam, dorzucam do prochu.

Tu złóżcie ciała gnuśnego powłokę.

To zaś, co ze mnie pozostało żywe,

Zabieram w górę, ku niebios bezkresom.

Ks. Maciej Kazimierz Sarbiewski „Chrześcijański Horacy”

Ks. Maciej Kazimierz Sarbiewski to najwybitniejszy polski poeta epoki baroku, znanym w całej Europie jako „Chrześcijański Horacy”. Talent oraz tworzenie w języku łacińskim przyniosły autorowi międzynarodową sławę i popularność. Brak powszechnej znajomości łaciny w Polsce sprawiły, że dorobek literacki, w znaczy sposób, uległ zapomnieniu. Teraz, dzięki Stowarzyszeniu Academia Europaea Sarbieviana, organizowanym od 20. lat Międzynarodowemu Festiwalowi ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego „Chrześcijańskiego Horacego z Mazowsza” i konkursowi „O Laur Sarbiewskiego” twórczość tego poety zyskuje na popularności. Przyczyniła się do tego także książka „Liryki i epody” w nowym przekładzie z języka łacińskiego na poslski, dokonana przez Elwirę Buszewicz. Publikacja ukazała się staraniem Akademii Europaea Sarbieviana, w 430 rocznicę urodzin ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego. 

Wiersz Roku 2025: „ODA XIX Tęsknota do niebiańskiej ojczyzny”

Twórczość ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego zwróciła uwagę kapituły Konkursu „Wiersz Roku”, która uznała jej ogromne wartości literackie. Zaowocowało to wyborem utworu „ODA XIX Tęsknota do niebiańskiej ojczyzny”. Jury zwróciło uwagę zarówno na przesłanie wiersza jak i jego wartości artystyczne. Doceniono szczególne podejście do pojęcia ojczyzna. Przyznając nagrodę utworowi „ODA XIX Tęsknota do niebiańskiej ojczyzny” kapitału doceniła także przekład z języka łacińskiego na polski, którego dokonała Elwira Buszewicz.

Maciej Kazimierz Sarbiewski czyli Matthias Casimirus Sarbievius

Maciej Kazimierz Sarbiewski, znany również jako Matthias Casimirus Sarbievius w łacińskim świecie literackim, urodził się 24 lutego 1595 roku w Sarbiewie, niedaleko Płońska. Jego edukacja rozpoczęła się w kolegium jezuitów w Pułtusku, a później kontynuował naukę na Akademii Wileńskiej, gdzie ostatecznie dołączył do zakonu jezuitów. Sarbiewski studiował również na uniwersytetach w Rzymie, co miało ogromny wpływ na jego późniejszą twórczość.

Maciej Kazimierz Sarbiewski polski poeta piszący po łacinie

Twórczość Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, głównie pisana w języku łacińskim, szybko zdobyła uznanie i popularność zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Jego poezje, pełne liryzmu i refleksji nad światem oraz ludzką naturą, często porównywane są do prac Horacego, co przyniosło mu przydomek „Chrześcijańskiego Horacego z Mazowsza”. W uznaniu jego talentu, Papież Urban VIII przyznał mu wieniec laurowy – najwyższe wówczas odznaczenie dla poetów. To wyróżnienie umocniło jego pozycję jako wybitnego poety epoki baroku i jednego z najważniejszych poetów neołacińskich.

Maciej Kazimierz Sarbiewski nadworny kaznodzieja króla Władysława IV 

Jako jezuita, Maciej Kazimierz Sarbiewski był nie tylko poetą, ale również teologiem i nauczycielem. Jego prace, pełne głębi duchowej i intelektualnej, odzwierciedlają poglądy i wartości, które były mu bliskie. Był kaznodzieją nadwornym króla Władysława IV, co świadczy o wysokim uznaniu, jakim cieszył się na dworze królewskim. Maciej Kazimierz Sarbiewski wykładał również retorykę i poezję w Kolegium Jezuickim w Wilnie, kształcąc kolejne pokolenia myślicieli i twórców.

Twórczość Macieja Kazimierza Sarbiewskiego ceniona w całej Europie

W epoce, w której żył Maciej Kazimierz Sarbiewski, jego twórczość była szeroko znana i ceniona w całej Europie. Do dziś jest nieprześcigniony przez żadnego z polskich poetów, pod względem liczby przekładów i wydań w Zachodniej Europie. Obecnie poeta pozostaje wybitnym autorem, którego życie i twórczość są trwałym wkładem w dziedzictwo kulturowe Polski i świata. Jego poezja, pełna uniwersalnych tematów i głębokiej humanistyki, nadal inspiruje i zachwyca czytelników na całym świecie.

Elwira Buszewicz 

Elwira Buszewicz – historyk literatury, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki na wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, tłumaczka z języka łacińskiego i francuskiego. Ukończyła studia na Wydziale Filologii Polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim (1986 r.). W roku 2007 roku uzyskała stopień doktora habilitowanego na podstawie dorobku naukowego oraz opublikowanej rok wcześniej monografii poświęconej odom Macieja Kazimierza Sarbiewskiego. Tytuł profesora uzyskała w roku 2018 r. 

Elwira Buszewicz – działalność naukowa i translatorska

Elwira Buszewicz jest autorką publikacji poświęconych historii literatury renesansu i baroku, a także świata literackiego Krakowa. Dokonała wielu przekładów traktatów filozoficznych, pism teologicznych, kazań, monografii naukowych, a także poezji, m.in. dzieła Tertuliana (Quintus Septimius Florens Tertullianus), Jana Kochanowskiego, Piotra Damianiego, Jeana Leclercqa i Grzegorza z Sambora 

Kapituła konkursu „Wiersz Roku”

W Kapitule Konkursu „Wiersz Roku” uczestniczą Juliusz Erazm Bolek (Przewodniczący jury, pisarz i laureat nagrody), Tomasz J. Chlebowski (poeta i laureat nagrody), Zbigniew Wacław Kowalewski (dokumentalista i pisarz), Ewa Krysiewicz (krytyk literacki), Miłosz Kamil Manasterski (pisarz i dziennikarz), Jerzy Mosoń (publicysta) i Tomasz Wybranowski (poeta, dziennikarz i laureat nagrody).

Konkurs „Wiersz Roku” – organizator 

Organizatorem konkursu „Wiersz Roku” jest Związek Pisarzy Katolickich, który nawiązuje do tradycji przedwojennej organizacji o tej samej nazwie. Wiedza o jej istnieniu, działalności i twórcach została praktycznie zniszczona, przez system komunistyczny Polski Rzeczpospolitej Ludowej, po II wojnie światowej. Obecny Związek Pisarzy Katolickich pragnie nawiązać do tradycji przedwojennej organizacji. Podejmuje też działania związane z promocją i popularyzacją literatury, o wartościach chrześcijańskich i humanistycznych. Przykładem jest organizowanie od 2017 roku konkursu „Wiersz Roku”. 

Światowy Dzień Poezji – podstawowe informacje

21 marca jako Światowy Dzień Poezji, został ustanowiony przez UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization – Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Edukacji, Nauki i Kultury) w 1999 r. Celem tego dnia jest promocja czytania, pisania, publikowania i nauczania poezji na całym świecie. UNESCO zadeklarowało, że ten dzień ma „dać nowy impuls, aby docenić poezję oraz poprzeć krajowe, regionalne i międzynarodowe ruchy poetyckie”. Z okazji Światowe Dnia Poezji w okolicach 21 marca, co roku, na całym świecie, organizowane są festiwale, konferencje, konkursy, koncerty, spotkania literackie i autorskie, poświęcone upowszechnianiu i popularyzacji poezji. Główne uroczystości Światowego Dnia Poezji odbywają się w Paryżu we Francji. 

Światowy Dzień Poezji w Polsce

Propagowania Światowego Dnia Poezji, w Polsce, pierwszy, podjął się Aleksander Nawrocki – poeta, krytyk, tłumacz, eseista, twórca, szef Wydawnictwa Książkowego IBiS i redaktor naczelny pisma „Poezja Dzisiaj” (które ukazywało się w latach 1998-2022) jedynego w kraju czasopisma, poświeconego poezji. Podczas obchodów wydarzenia wybitnym poetom polskim, niestandardowym, była przyznawana Nagroda Światowego Dnia Poezji ustanowionego przez UNESCO (ang. Award Word Poetry Day UNESCO). Jej laureatami byli m. in.: ks. Jan Twardowski, Ernest Bryll, Juliusz Erazm Bolek, Roman Śliwonik, Bohdan Wrocławski, Krzysztof Boczkowski, Jacek Cygan, Stefan Jurkowski, Andrzej Zaniewski, Kazimierz Brakoniecki, Miłosz Kamil Manasterski, Tadeusz Wyrwa-Krzyżański, Jarosław Klejnocki,Danuta Błaszak, Adam Siemieńczyk, Jacek Jaszczyk, Marlena Zynger i Dariusz Tomasz Lebioda.

Od 2000 roku obchody Światowego Dnia Poezji organizuje także Związek Literatów na Mazowszu. W trakcie wydarzenia odbywają się spotkania autorskie, prelekcje naukowe o poezji, koncerty poetyckie oraz przyznawanie nagrody Złote Pióro dla autora „Książki Roku”. Od 2017 roku Związek Pisarzy Katolickich przyznaje, z okazji Światowego Dnia Poezji ustanowionego przez UNESCO nagrodę „Wiesz Roku”. Jej Laureatami byli m. in. Juliusz Erazm Bolek, „Bogurodzica”, ks. Jan Twardowski, ks. Jan Chlebowski, Marek Czuku, Dariusz Węcławski, Tomasz Walenty Wybranowski, Ernest Bryll i ks. Maciej Kazimierz Sarbiewski.

Dziękujemy za przeczytanie tekstu do końca. Polecamy inne wiadomości zamieszczone na stronie internetowej www.agencja-informacyjna.com. Życzymy ciekawej lektury. Agencja Informacyjna

AI kultura /DEC/ 20 marca 2026