Marek Frąckowiak – wybitny polski aktor teatralny, filmowy i dubbingowy. 8. rocznica śmierci
Marek Frąckowiak, ur. 16 sierpnia 1950 w Łodzi, zmarł 6 listopada 2017 w Warszawie, był jednym z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych aktorów swojego pokolenia. Jego kariera odzwierciedla pasję i zaangażowanie w każdą, nawet najmniejszą rolę, a jego dorobek artystyczny wpłynął na kształtowanie się polskiego teatru, kina i dubbingu.
Spis treści
Wczesne lata i edukacja
Marek Frąckowiak ukończył Wydział Aktorski łódzkiej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej (PWSFTviT) w 1974 roku, co stanowiło początek jego imponującej kariery aktorskiej. Już jako student wykazywał się wyjątkowym talentem, co zwiastowało jego przyszłe sukcesy.
Debiut filmowy i ważne role
Marek Frąckowiak zadebiutował w 1972 roku w filmie Jerzego Passendorfera „Zabijcie czarną owcę”, za co otrzymał nagrodę na festiwalu filmowym w San Sebastián. W ciągu swojej kariery zagrał w ponad stu filmach, wyróżniając się rolami w takich produkcjach jak „Niespotykanie spokojny człowiek”, „Między ustami a brzegiem pucharu”, „Anatomia miłości”, „Alternatywy 4”, „C.K. Dezerterzy”, „Polskie drogi”, „07 zgłoś się”, a także w popularnych serialach jak „Miodowe lata” czy „Ranczo”. Jego wkład w polskie kino był nieoceniony.
Teatr – pasja i reżyseria
Frąckowiak był równie aktywny w teatrze. W 1993 roku zaadaptował i wyreżyserował „Grażynę” Adama Mickiewicza, która miała swoją premierę na scenie Teatru Adekwatnego w Warszawie. Była to jedyna adaptacja teatralna tego utworu w Polsce. Aktor był związany z wieloma teatrami, w tym Teatrem Nowym, Teatrem Współczesnym, Teatrem Na Woli, Teatrem Rozmaitości, Teatrem Adekwatnym i Teatrem Rampa.
Działalność pozasceniczna i społeczna
Poza aktorstwem, Marek Frąckowiak angażował się w działalność społeczną i kulturalną. Był założycielem i prezesem Fundacji Przyjaciół Sztuk Aurea Porta, promującej twórczość muzyczną, dramaturgiczną i graficzną. Jego felietonistyczny i plastyczny talent karykaturzysty można było podziwiać na łamach czasopism „Gentleman”, „WIK”, „VIP”.
Zaangażowanie polityczne
Frąckowiak dwukrotnie, w 2010 i 2014 roku, kandydował do sejmiku mazowieckiego z listy Platformy Obywatelskiej, co świadczy o jego aktywności obywatelskiej i chęci wpływania na losy regionu.
Walka z chorobą i pamięć
Ostatnie lata życia Marka Frąckowiaka zostały naznaczone ciężką walką z nowotworem kręgosłupa. Zmarł w wyniku choroby nowotworowej, ale pamięć o nim pozostajeżywa zarówno wśród współpracowników, jak i fanów jego talentu.
Marek Frąckowiak we wspomnieniach
O swojej przyjaźni z Markiem Frąckowiakiem pisał dla Agencji Informacyjnej Tomasz Zbigniew Zapert:
„Frąckowiak brał to, co mu proponowano. Stąd tak bogata i wszechstronna filmografia. Odpychające typy esbeków z “Psów” i “Skargi’, budowlany bumelant z serialu “Alternatywy 4”, podoficer Bernstein z “CK Dezerterów”, żołnierz-żonkoś w telewizyjnej komedii “Niespotykanie spokojny człowiek”… Partnerował tam Januszowi Kłosińskiemu. Zmarłego dzień po Marku…
W rolach wiodących też się sprawdzał. Vide wójt Tulczyna grany przez ponad dekadę w “Plebanii”. Pamiętam jak na jubileuszu tego filmowego tasiemca powszechnie zwracano się do aktora – ku jego niepohamowanej euforii – per wójcie. Czy te ekranowe doświadczenia w zarządzaniu miały wpływ na to, iż doskonale prezesował Fundacji Przyjaciół Sztuk “Aurea Porta”, wspierającej rodzimą sztukę, w szczególności popularyzującej dokonania Bogusława Schaeffera, istnie renesansowego artysty polskiego od lat osiadłego w Austrii. Chociaż wiek (67) predestynował Frąckowiaka do emerytury imponował aktywnością. Dubbing, radio, telewizja, kino… – pisał Tomasz Zbigniew Zapert [przeczytaj całe wspomnienie o Marku Frąckowiaku]
Marek Frąckowiak – spuścizna
Spuścizną Marka Frąckowiaka jest Fundacja Sztuki „Aurea Porta”, prowadzona obecnie przez Krystynę Gierłowska. Organziacja zajmuje się dorobkiem artystycznym Bogusława Schaeffera (1929-2019) – polskiego kompozytora, teoretyka muzyki, dramaturga, pisarza i pedagoga oraz promocją jego twróczości. Przykładem jest organizowane od wielu wydarzenie „Era Schaeffera”. Jest to coroczne, jesienne spotkanie artystów ceniących teatralne, muzyczne i plasstyczne osiągnięcia Bogusława Schaeffera. Festiwalowe spotkanie z wieloformatowym, wymykającym się wszelkiej klasyfikacji dorobkiem tego wyjątkowego, uniwersalnego iprekursorkiego artysty dowodzi, że tak naprawdę granice między muzyką, teatrem, tańcem, malarstwem nie istnieją.
26 paźdzernika 2025 roku „Era Schaeffera” odbyła się po raz siedemnasty.
Agencja Informacyjna, Kultura /AIN/ 5.11.2023, akt. 5.11.2025
Na zdjęciu: Marek Frąckowiak – Fot. Autorstwa Ja Fryta – Marek Frąckowiak, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=44783234