Maria Andrzejewska: Ludzie muszą wytrwać na ścieżce zrównoważonego rozwoju

Agencja Informacyjna: Maria Andrzejewska – Wiceprezes Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska oraz była Dyrektor Generalną UNEP/GRID-Warszawa. uważa, że „Jeśli cofniemy się ze ścieżki zrównoważonego rozwoju, przegramy. Skutki przegranej „wojny z naturą” będą katastrofalne. To jedna z wypowiedzi, zwartej w wywiadzie dla portali internetowego raportcsr.pl, który przeprowadził Bogusław Mazur.

Wyzwania ekologiczne pozostają jednym z najważniejszych testów dla przyszłości ludzkości, mimo bieżących kryzysów geopolitycznych i rywalizacji technologicznej. O roli partnerstw biznesu z systemem ochrony środowiska, edukacji kaskadowej, relacji między konfliktami zbrojnymi a zrównoważonym rozwojem, sztucznej inteligencji (AI) oraz ekonomicznym sensie Zielonego Ładu Marią Andrzejewską – Wiceprezeską Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska oraz byłą Dyrektor Generalną UNEP/GRID-Warszawa opowiada w wywiadzie udzielonym portalowi internetowemu raportcsr.pl

Rozmawiamy na Hali Szrenickiej, podczas wydarzenia, ilustrującego współpracę Karkonoskiego Parku Narodowego, UNEP/GRID-Warszawa i Grupy Żabka. Współpraca tych organizacji ma wpływać na ograniczanie presji turystycznej wobec cennych górskich ekosystemów. Jakie znaczenie dla zachowania bioróżnorodności mają takie inicjatywy?

Maria Andrzejewska: Tego typu współpraca jak Karkonoskiego Parku Narodowego, UNEP/GRID-Warszawa i Grupy Żabka ma ogromne znaczenie z 2. podstawowych powodów, choć jest ich oczywiście więcej. Pierwszym z nich jest realne, bezpośrednie wsparcie finansowe działań ochronnych Karkonoskiego Parku Narodowego i zaangażowania przedsiębiorstwa poprzez np. wolontariat pracowniczy. Drugim, równie istotnym wymiarem, jest edukacja wewnątrz samej korporacji. Przykład: ponad 60. pracowników Grupy Żabka biorących udział w akcji terenowej w Karkonoskim Parku Narodowym pokazuje mechanizm tzw. edukacji kaskadowej. Wolontariusze, po powrocie do domów i miejsc pracy, podzielą się wiedzą o potrzebie ochrony środowiska ze swoimi rodzinami i współpracownikami, tłumacząc im celowość takich działań.

Edukacja kaskadowa – znaczenie

Edukacja kaskadowa ma dziś fundamentalne znaczenie dla budowania świadomości społecznej na temat tempa, w jakim presja człowieka i zmiana klimatu niszczą bioróżnorodność. Mówimy o masowym zanikaniu gatunków roślin i zwierząt, o pogarszającym się stanie ekosystemów, czego skutki są przecież fatalne również dla ludzi. Działalność gospodarcza powoduje ograniczenia w dostępie do wody, która w coraz większym stopniu staje się deficytowym surowcem. To zjawisko oczywiście wiąże się z ociepleniem klimatu, zmniejszaniem ilości opadów czy topnieniem lodowców, które są naturalnymi rezerwuarami stabilizującymi zasoby słodkiej wody na świecie. Zmiana klimatu jest spowodowana działalnością człowieka, więc na początku jesteśmy my i na końcu też jesteśmy my. I to my najbardziej dostaniemy po głowie, bo nasze warunki do życia będą ulegać pogorszeniu. Degradacja środowiska oznacza degradację poziomu życia.

Świat stoi obecnie przed dramatycznym dylematem: z jednej strony jest zagrożenie globalną katastrofę ekologiczną, o której Pani mówi, a z drugiej – konflikty zbrojne, potrzeby przemysłów, w tym kompleksów zbrojeniowo-militarnych, BIG-Techów, rozwijających sztuczną inteligencję (AI), co właśnie wymaga gigantycznych ilości wody. Tu zrównoważony rozwój i bioróżnorodność, tam kolejne bombardowanie Ukrainy. Jak wybrnąć z tego dylematu?

Maria Andrzejewska: To jest bardzo trudne pytanie. Oczywiście ludzie zawsze wybierają bezpośrednie bezpieczeństwo, co jest absolutnie naturalne. Również dla mnie jest ważne bezpieczeństwo moich dzieci i jest to zdecydowanie pierwszorzędny priorytet. Zwłaszcza w obliczu agresji ze strony Federacji Rosyjskiej, która stanowi zagrożenie nie zarówno dla Ukrainy, dla Polski i innych sąsiadów. Lecz wyzwania militarne nie mogą przesłaniać faktu, że stale prowadzona jest także „wojna ze środowiskiem, wojna z naturą”. Ona może wydawać się odległa i mniej ważna, lecz z każdym rokiem ulega pogłębieniu. I jeżeli ludzie się temu nie przeciwstawią, to tę wojnę przegrają. Myślenie o konfliktach militarnych nie powinno wykluczać myślenia o skutkach „wojny ze środowiskiem”.

Różnica między konfliktem zbrojnym i wojną ze środowiskiem

Różnica polega na tym, że konflikt zbrojny można w pewnym momencie zakończyć porozumieniem pokojowym, natomiast kryzysu klimatycznego nie da się już zatrzymać w ciągu kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu lat, ale można go spowolnić. Jeśli aktywność ludzi będzie minimalna, to pozwoli, by średnia globalna temperatura wzrosła o 3-4°C powyżej poziomu przedprzemysłowego, a wtedy skutki pod koniec XXI wieku będą katastrofalne. Mówiąc potocznie, w ogóle nie będzie czego zbierać. Jesteśmy też zagrożeni rozwojem, wydawało się, tak cudownego narzędzia, jakim jest sztuczna inteligencja. Jeszcze niedawno AI postrzegano jako pomoc w zwalczaniu kryzysu klimatycznego, w zrozumieniu mechanizmów utraty bioróżnorodności czy wspieraniu transformacji energetycznej. W rzeczywistości, ta technologia zużywa ogromne ilości energii oraz wody, mocno obciążając m.in. środowisko naturalne.

Czy Unia Europejska nie miota się obecnie między wprowadzaniem nowych regulacji, takich jak system ETS2, a ich łagodzeniem z powodu konkurencji z Stanami Zjednoczonymi Ameryki i Chińską Republiką Ludową, potrzebami przemysłu?

Maria Andrzejewska: Mogę wyrazić tutaj moje prywatne zdanie, a nie stanowisko Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska. Uważam, że Unia Europejska znalazła się pod silnym naciskiem zarówno przedsiębiorstw, jak i środowisk spoza biznesu, uznających regulacje za zbyt drastyczne. Błędem oczywiście była wadliwa narracja towarzysząca wprowadzaniu regulacji. Skupiła się na procedurach obowiązku raportowania, na elementach sprawozdawczych bez pogłębionej refleksji, jakim celom i jakiej idei to ma służyć. Z tego powodu Unia Europejska zaczęła być postrzegana jako biurokratyczna machina tłamsząca europejską gospodarkę. Doprowadziło to do wycofywania się z części wymogów, czego symbolem stał się pakiet Omnibus. Kiedy jednak rozmawiam z osobami rozumiejącymi wyzwania związane ze zmianą klimatu i utratą bioróżnorodności, to wiem, że w gruncie rzeczy zdajemy sobie sprawę, jaki cel przyświecał tym regulacjom Unii Europejskiej. Wiemy też, że istnieje potrzeba lepszej popularyzacji idei, jaka im towarzyszyła, bo sam cel pozostaje niezmienny, a podmioty, które wycofają się ze ścieżki zrównoważonego rozwoju, w długiej perspektywie przegrają. Aby ocaleć, ludzie muszą zmienić swój sposób funkcjonowania.

Potrzebna jest nowa narracja

Kluczowa staje się zatem nowa narracja, taka, która zamiast procedur pokaże wymierne korzyści ekonomiczne, wynikające z wprowadzanych zmian. Doskonałym przykładem mogą być samochody elektryczne. Mój koszt przejechania 100 km przy ładowaniu z domowej sieci wynosi niecałe 10 zł, co stanowi ułamek wydatków na paliwa tradycyjne. Podobnie jest z inwestycjami w fotowoltaikę czy magazynami energii, które w długiej perspektywie pozwalają znacząco ograniczyć rachunki za prąd i uniezależnić się od wahań rynkowych. Ludzie potrzebują więcej czasu, żeby zrozumieć, że kierunek wyznaczony przez Zielony Ład jest właściwy. Dekarbonizacja, transformacja klimatyczna, wdrażanie gospodarki o obiegu zamkniętym czy oszczędzanie wody – no to jest konieczność, bezdyskusyjna koniecznośc współczesnego świata. Realizujmy to nie dlatego, że ktoś nam każe, tylko dla własnego bezpieczeństwa i własnej dobrej przyszłości.

Rozmawiał Bogusław Mazur

Maria Andrzejewska – podstawowe informacje

Maria Andrzejewska – dyrektor generalna Wiceprezes Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska. Jest absolwentką Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego (specjalizacja: kartografia). Od lat specjalizuje się w tematach zrównoważonego rozwoju, ochrony ekosystemów oraz wdrażania standardów ESG.

Maria Andrzejewska – kariera zawodowa

Maria Andrzejewska jedna z najbardziej cenionych w Polsce ekspertek w obszarze ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju oraz geoinformacji. Karierę zawodową rozpoczęła w Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk. W 2008 roku dołączyła do zespołu Centrum UNEP/GRID-Warszawa, kluczowej organizacji realizującej w Polsce misję Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP). W latach 2008–2026 była Dyrektor Generalną tej organizacji.  Jest laureatka tytułu „Sustainable Development Leader” magazynu Forbes (2021 rok) oraz wyróżnienia „Zielony Orzeł Rzeczpospolitej’. Często zasiada w kapitułach konkursów ekologicznych, np. Razem Dla Planety. 

Agencja Informacyjna – podstawowe informacje

Agencja Informacyjna to medium specjalizujące się w tematyce ❶ gospodarczej, ❷ społecznej i ❸ kulturalnej. Misją Agencji Informacyjnej jest dostarczanie ważnych, interesujących i ciekawych wiadomości. Redakcja przykłada szczególna dbałość o obiektywizm przygotowywanych depesz. Komentarze są w wyraźny sposób oddzielane od informacji. Spółka zajmuje się także ❶ dostarczaniem treści (kontentu)na zamówienie, ❷ realizuje materiały na zlecenie oraz ❸ rozpowszechnia wiadomości na życzenie. Od 2022 roku Agencja Informacyjna przyznaje Nagrody OBIEKTYW, w kategoriach: gospodarka, kultura i Warszawa.

https://www.youtube.com/watch?v=p6tgbZX6q6I

Dziękujemy za przeczytanie tekstu do końca. Polecamy inne wiadomości zamieszczone na stronie internetowej www.agencja-informacyjna.com. Życzymy interesującej lektury. Agencja Informacyjna.

AI wywiady/ Bogusław Mazur/dec/  poniedziałek, 26 października 2026, źródło: raportcsr.pl