Rozmowa o historii jest rozmową o przyszłości

Jakie znaczenie ma dzisiaj dla nas dorobek takich bohaterów jak Tadeusz Kościuszko, Kazimierz Pułaski czy Ignacy Paderewskie zastanawiali się uczestnicy cyklu konferencji „Wielcy Polacy, wielka historia”.

– Jesteśmy narodem o wielkiej, niezwykłej historii, chociaż zapewne czasem wolelibyśmy by była ona mniej spektakularna – mówi Miłosz Manasterski, redaktor naczelny Agencji Informacyjnej. – Kiedy spoglądamy na historię innych europejskich narodów, to możemy się zastanawiać, dlaczego Pan Bóg nie dał nam trochę więcej spokoju. Ale nic z tym nie zrobimy. Pytanie, czy będziemy interpretować naszą historię jako tragiczną, stanowiącą ogromne obciążenie i wpływającą negatywnie na nasze współczesne życie. Czy też – co proponuję – podejdziemy do niej inaczej, zrozumiemy, że jest ona naszym niesłychanym kapitałem, opowieścią o narodzie, który nigdy nie się nie poddaje i nic nie jest w stanie go złamać, nawet największe potęgi – mówi Manasterski.

Konferencje organizowane przez Fundację Rozwoju Centrum Macierz Polonii w Cieszynie, Pile, Olkuszu i Kielcach cieszyły się sporym zainteresowaniem. Były okazją do przypomnienia sobie postaci wielkich Polaków i podkreślenia ich związków ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki.

– Dzisiaj mówimy, że świat się zglobalizował, ale tak naprawdę wielcy Polacy, tacy jak Kościuszko czy Pułaski już pod koniec XVIII wieku ogarniali wzrokiem cały świat – mówi Johny Kowalsky z Fundacji Rozwoju Centrum Macierz Polonii. – Od tamtych czasów odległość przestaje mieć znaczenie w relacjach społecznych i politycznych a Stany Zjednoczone wyrastają na głównego partnera narodu polskiego. To przyczynia się nie tylko do wzmożonej emigracji do USA z rozebranej Polski, ale także do realizacji naszych państwowych aspiracji w 1918 r. Dzisiaj nie ma wątpliwości, że bez Amerykańskiego poparcia, utrzymanie z takim trudem wywalczonej wolności mogłoby się na udać. To zresztą też przypominamy, naświetlając ogromne zasługi Ignacego Paderewskiego, wielkiego muzyka, który w Stanach Zjednoczonych stał się gwiazdą największego formatu – mówi Kowalsky.

Realizacja zaplanowanych dużo wcześniej konferencji przypadła na czas wojny na Ukrainie i jednocześnie największej od lat intensywności stosunków polsko-amerykańskich. Tak jak sto lat temu mogliśmy liczyć na wsparcie prezydenta USA Woodrowa Wilsona, tak dzisiaj prezydent Joe Biden deklaruje, że USA będzie bronić każdego metra naszego kraju. Nie są to czcze słowa, na terenie Polski przebywa ponad 10 tys. amerykańskich żołnierzy z elitarnych oddziałów gotowych w każdej chwili wkroczyć do akcji.

– Historia Kościuszki, Pułaskiego i Paderewskiego jest nadal niesłychanie inspirująca – mówi Miłosz Manasterski. – Dzisiaj ich życiorysy czytamy przez pryzmat tego, co dzieje się współcześnie. Okazuje się, że nadal największym zagrożeniem dla Polski jest Rosja i ludzie, którzy świadomie bądź nie, działają w jej interesie, udając polskich patriotów. Rzuca się w oczy kluczowa rola USA, do której nie możemy jednak podchodzić z naiwnością. Naszym zadaniem jest dzisiaj nie tyle liczyć na ratunek USA, co dać swój wkład w obronę bezpiecznego świata, którego naturalnym przywódcą są Stany Zjednoczone. Doskonale rozumie to nasz rząd, który stawia na budowę najsilniejszej armii lądowej na kontynencie. W naszych rozmowach o Kościuszce, Pułaskim i Paderewskim cały czas przewija się ten wątek wzajemności – budowania sojuszu nie na zasadach chowania się pod skrzydłami amerykańskiej potęgi, ale partnerstwa – mówi Manasterski.

Fundacja RCMP konferencje realizowała w ramach projektu „Szlakiem przodków – powrót do Macierzy” w ramach Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich Narodowej Instytutu Wolności. I to właśnie „wolność” była słowem kluczem, które powracało w dyskusjach.

– Rozmowa o historii jest to rozmowa tak naprawdę o przyszłości – mówi Johny Kowalsky z Fundacji RCMP. – Dla nas badanie historii nie jest sensem samym w sobie, my chcemy się z niej dowiedzieć, jak żyć, jak planować nasze przyszłe działania. Dlatego studiowanie biografii Wielkich Polaków jest ważne nie dlatego, że jesteśmy im winni pamięć. Chodzi nam o to, żebyśmy potrafili powtórzyć ich sukcesy a nie popełniać ich błędów. Żebyśmy byli mądrzejsi i silniejsi – mówi Kowalsky.

Dyskusja nie ograniczała się tylko do trzech polsko-amerykańskich bohaterów. W sposób naturalny w każdej lokacji dochodziły do głosu osoby, które chciały przedstawić ważne postaci historyczne ze swojego regionu. W Olkuszu przypomniano pierwsze polskie zwycięstwo w kampanii wrześniowej. Odniósł je w walce powietrznej nad tym miastem 1 września 1939 Władysław Gnyś, pilot 121 Eskadry Myśliwskiej 2 Pułku Lotniczego w Krakowie. Gnyś zestrzelił niemiecki bombowiec, który po trafieniu uderzył w drugi niemiecki samolot, w efekcie obydwa spadły na ziemię.

– W sumie chodzi o to, że w narodzie bohaterów każdy może zostać bohaterem. Polacy mają to w DNA – podsumowuje Miłosz Manasterski.

12.09.2022 r. Agencja Informacyjna, Kultura, ESZ