Międzynarodowy Dzień Teatru

27 marca to data kiedy obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Teatru. Święto obchodzone co roku przez ponad sto narodowych ośrodków Międzynarodowego Instytutu Teatralnego na całym świecie.

„W najprawdziwszym sensie tego słowa jesteśmy dziećmi teatru. Natura jest teatrem samym w sobie. Ludzie są na łonie tej natury jak teatru samego w sobie aktorami, po których niewiele się już można spodziewać.” Stwierdził austriacki pisarz Thomas Bernhard.

Teatr zawsze był bliski człowiekowi. Pierwszy teatr powstał w antycznej Gracji, jednak tak naprawdę korzenie teatru sięgają około 3.000 lat przed naszą erą, czyli długo przed greckimi dionizjami.

Międzynarodowy Dzień Teatru uchwalono w 27 marca 1961 roku, podczas IX światowego kongresu Międzynarodowego Instytutu Teatralnego (International Theatre Institute – ITI) w Helsinkach.

Ustanowienie tego święta zaproponował Arvi Kivimaa – prezydent Fińskiego Instytutu na pamiątkę otwarcia paryskiego Teatru Narodów 27 marca 1957 roku.

Obchody Międzynarodowego Dnia Teatru mają na celu promocję i międzynarodową wymię informacji na temat teatru, pobudzenia kreacji i zwiększenia współpracy ludzi teatru.

To święto ma na celu uświadomienie opinii publicznej wagi sztuki i artystycznej kreacji w życiu codziennym, w celu wzmocnienia przyjaźni i więzi międzyludzkich. Z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru co roku publikowane jest orędzie wybitnego człowieka związanego z teatrem adresowane do całego świata teatru. Pierwsze takie przesłanie napisał w 1962 roku Jean Cocteau – francuski poeta, dramaturg, reżyser i scenarzysta.

Ostatnio, w 2020 roku, autorem orędzia był Shahid Nadeem – pakistański dramatopisarz, scenarzysta, reżyser, dziennikarz, działacz praw człowieka, dyrektor Teatru Ajoka w Lahaur. W swoim przesłaniu odwoływał się do politycznych, społecznych i religijnych uwarunkowań Pakistanu, a także do działalności prowadzonego przez siebie Teatru Ajoka.

„Wspólnie możemy odkrywać duchowe wymiary teatru, budować mosty między przeszłością i teraźniejszością, mosty wiodące ku przyszłości, która jest losem wszystkich wspólnot – zarówno tych wierzących, jak i niewierzących (…). Musimy wzmocnić naszą duchową siłę, walczyć z apatią, letargiem, pesymizmem, chciwością, a także z lekceważeniem dla planety, na której egzystujemy, świata, w którym żyjemy. Teatr ma do odegrania rolę – szlachetną rolę, polegającą na zwiększaniu energii witalnej i mobilizowaniu ludzkości. Sprawianiu, by człowieczeństwo potrafiło wydobyć się z otchłani, w którą zstępuje. To może unieść scenę i przestrzeń przedstawienia do rangi świętości (…) Teatr może stać się świątynią, a świątynia przestrzenią spektaklu”. Przekonuje w swym orędziu Shahid Nadeem.

W Polsce obchody Międzynarodowego Dnia Teatru w latach 1973-2001 istniało jako Dzień Teatru i miało charakter zorganizowanych obchodów uregulowanych centralnie. Obchody w roku 1973 zorganizowano 27 maja, w następnych latach już 27 marca.

Od 1983 roku w Polsce Zarząd oraz Sekcja Krytyków Teatralnych Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Instytutu Teatralnego przyznaje rokrocznie Nagrodę Sekcji Krytyków Teatralnych PO ITI, zwaną Nagrodą imienia Stanisława Ignacego Witkiewicza lub Nagrodą Witkacego.

Laureatami nagrody mogą być działacze i animatorzy życia teatralnego, aktorzy, reżyserzy, dyrektorzy teatrów, badacze historii polskiego teatru i dramatu, krytycy teatralni, tłumacze, scenografowie. Jej laureatami byli między innymi: Tadeusz Kantor, Józef Szajna, Krystian Lupa, czy Krzysztof Warlikowski.

Od 2020 roku, w czasach pandemii teatr żyje inaczej. Zespoły teatralne z całego świata obchodzą Międzynarodowy Dzień Teatru nieco inaczej niż zwykle, bo swoich widzów goszczą w sieci.

Brakuje wspaniałych spektakli z publicznością wypełniającą sale teatralne. Jednak ludziom sztuki nie brakuje wielu nowych pomysłów i premierowym spektakli online. Ciągle mają zapał do pracy, twórczą inwencję i wytrwałość, które zapewniają widzom wiele artystycznych przeżyć i uznanie dla aktorów, reżyserów, scenarzystów, nawet zza szklanych ekranów monitorów komputerowych. Należy jeszcze pamiętać, że jak stwierdził William Shakespeare:

„Świat jest teatrem, aktorami ludzie, którzy kolejno wchodzą i znikają.”

Agencja Informacyjna, Kultura /SYL/ 12.03.2021

Related Post