Zajdel 2025 – przyznano najważniejsze nagrody
Agencja Informacyjna: Nagroda Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla (potocznie Zajdel) to najbardziej prestiżowej polskie wyróżnienie literackie w dziedzinie fantastyki. Uroczysta Gala, na której wręczono nagrody, odbyła się, w sobotę 26. września 2026 roku, podczas 40 Bachanaliów Fantastycznych i 40 Polkonu – najstarszego i najważniejszego polskiego konwentów fanów fantastyk, w astronomicznej przestrzeni Centrum Nauki Keplera – Planetarium Wenus, w Zielonej Górze.
Spis treści
Nagroda Zajdla z perspektywy 40 lat
Ogłoszenie nagród nabrało szczególnego charakteru, bo przypadło w 250. rocznicę powstanie pierwszej polskiej prozy fantastycznej, za którą przyjmuje się powieść „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki”,z 1776 roku, którą napisał Ignacy Krasicki. Nagrody wręczała osobiście Jadwiga Zajdel – matka patrona nagrody.
Na przestrzeni ponad 40 lat marka Nagrody Zajdla ukształtowana została przez ikonicznych autorów świadczą sukcesy jej najbardziej utytułowanych laureatów. Jacek Dukaj zdobył 6 statuetek (m.in. za „Czarne oceany”, „Inne pieśni”, „Lód”, „Katedra”), Robert M. Wegner – 6 statuetek (za cykl meekhański), Andrzej Sapkowski – 5 statuetek (za opowiadania o wiedźminie Geralcie, „Krew elfów” oraz „Narrenturm”), Anna Kańtoch – 5 statuetek, a po 3 nagrody sięgali Anna Brzezińska, Jarosław Grzędowicz, Marek S. Huberath, Rafał A. Ziemkiewicz oraz Michał Cholewa. Znaczący wkład w rozwój gatunku i historię nagrody wnieśli również Tomasz Kołodziejczak, Marek Baraniecki, Ewa Białołęcka czy Feliks W. Kres.
Nagroda im. Janusza A. Zajdla
Nagroda Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdlaprzyznawana jest, nieprzerwanie, od 1985 roku, przez miłośników literatury fantastycznej, autorom najlepszych polskich utworów fantastycznych, opublikowanych w poprzednim roku kalendarzowyw dwóch kategoriach: powieści i opowiadania. Pierwszym laureatem nagrody był Janusz A. Zajdel. Po jego śmierci, jego matka Jadwiga, zgodziła się, żeby jej syn został patronem nagrody. W odróżnieniu od klasycznych nagród przyznawanych przez hermetyczne gremia, o przyznaniu Statuetki Zajdla decydują bezpośrednio czytelnicy w otwartym, demokratycznym głosowaniu. Każdy czytelnik może zgłosić maksymalnie po 5 propozycji, w obu kategoriach, spośród książek i opowiadań, wydanych w ubiegłym roku. 5 utworów, z największą liczbą głosów, w danej kategorii, trafia na oficjalną listę nominowanych. Laureatów wybierają uczestnicy konwentu Polcon (bądź osoby posiadające akredytację wspierającą) metodą preferencyjną. Jeśli opcja „brak nagrody” uzyska większość, w danym roku wyróżnienie może nie zostać przyznana.
Tomasz Kołodziejczak: 250 lat polskiej fantastyki
Jak informuje kurier365.pl, ważnym wydarzeniem 40 Polkonu była prelekcja Tomasza Kołodziejczaka — pisarza, wydawcy i laureata nagrody Zajdla z 1996 roku za powieść „Kolory sztandarów”. Tomasz Kołodziejczak, świętujący 30-lecie, od przyznania mu statuetki, zaprezentował perspektywę 250 lat historii polskiej fantastyki (liczonej od powieści „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki”,Ignacego Krasickiego, która została wydana w 1776 roku). Wskazał na wyjątkową sztafetę pokoleń – od Ignacego Krasickiego, Jerzego Żuławskiego i Stanisława Lema, przez Andrzeja Sapkowskiego, Tomasza Kołodziejczaka, Jacka Dukaja i Roberta M. Wegnera, po najmłodsze pokolenia współczesnych laureatów, podkreślając kluczową rolę Nagrody Zajdla w utrzymaniu tej międzypokoleniowej ciągłości.
Nominacje do nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla 2025
Do Nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla, za rok 2025, jak informuje kurier365.pl nominowano następujące utwory:
Kategoria Opowiadanie: ❶ Paweł Domownik – „Demon pod murami Jerozolimy” („Nowa Fantastyka” nr 519), ❷ Wojciech Gunia – „Kiedy będziesz gotowy, idź” (w zbiorze Kiedy będziesz gotowy, idź, Wydawnictwo IX), ❸ Aleksandra Janusz – „Niewiedźma” („Nowa Fantastyka” nr 516), ❹ Łukasz Kucharczyk – Gambit profesora Fargusa („Nowa Fantastyka” nr 512)
Kategoria Powieść: ❶ Justyna Hankus – „Poświst. Folk noir” (wyd. Powergraph), ❷ Paweł Majka – „Aż zobaczycie ogień” (wyd. Drageus Publishing House), ❸ Radek Rak – „Agla Abraxas” (wyd. Powergraph), ❹ Marta Sobiecka – „Kaori” (wyd. PulpBooks), ❺ Robert M. Wegner – „Dusza pokryta bliznami” (wyd. Powergraph).
Zajdel 2025 – laureaci
Laureatami Nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla za rok 2025 są: ❶ w kategorii opowiadanie – Aleksandra Janusz za opowiadanie „Niewiedźma” wydane w czasopiśmie „Nowa Fantastyka”, nr 516 oraz ❷ w kategorii powieść – Paweł Majka za powieść „Aż zobaczycie ogień”, wydane przez Drageus Publishing House.
Aleksandra Janusz – podstawowe informacje
Aleksandra Janusz jest doktorem neurobiologii. Jest absolwentką Zakładu Genetyki na Uniwersytecie Warszawskim. W 2013 roku obroniła pracę doktorską w Pracowni Neurobiologii Instytutu Biologii doświadczalnej im. M. Nenckiego Polskiej akademii Nauk, w Warszawie. W latach 2014–2019 pracowała w Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie. Obecnie zajmuje się badaniami z zakresu neurobiologii molekularnej na Emory University School of Medicine w Atlancie, w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Autorka w twórczości literackiej łączy konwencje urban fantasy i science fantasy. Opublikowała powieści z cyklu Miasto Magów (“Dom Wschodzącego Słońca” i „Mandala”)Kroniki Rozdartego Świata („Asystent czarodziejki”, „Utracona Bretania”, „Cień Gildii”). Jest też autorką kilkudziesięciu opowiadań. W latach 1998–2004 współpracowała z magazynem o japońskim komiksie i animacji „Kawaii”. Członkini nieformalnej grupy literackiej Harda Horda, skupiającej polskie autorki literatury fantastycznej. Nagrodę Zajdla zdobyła po raz drugi z rzędu. Rok wcześniej autorka zdobyła Nagrodę Zajdla za opowiadanie „Dlaczego nie ma klanu kruka”. Utwór „Niewiedźma”, za którą Aleksandra Janusz otrzymała nagrodę Zajdel 2025 to opowiadanie urban fantasy osadzone w realiach polskiej transformacji ustrojowej lat 90. XX wieku, które łączy motywy mitologii słowiańskiej i magii z codziennością osiedlowego życia tamtej epoki.
Paweł Majka – podstawowe informacje
Paweł Majka i były dziennikarz prasowy, radiowy oraz telewizyjny; pisarz specjalizujący się w fantastyce, dziennikarz i pracownik mediów. W Internecie używa pseudonimów Agrafek, Paweł Czerwiec oraz bosman plama. Debiutował, w wieku 15 lat, na łamach młodzieżowego czasopisma „Świat Młodych”. Po czym zamilkł na 19 lat. W dorobku literackim Paweł Majka ma m.in. wielokrotnie nominowane powieści „Pokój światów”, „Niebiańskie pastwiska”i „Wojny Przestrzeni”. Powieść „Aż zobaczycie ogień”, za którą Paweł Majka dostał nagrodę Zajdel 2025, to unikalna historia łącząca konwencję westernu z realiami XIX-wiecznych ziem polskich — swoista quazi-Polska, w której główny bohater patrzy krytycznym okiem na polskie zrywy powstańcze.
Janusz A. Zajdel – patron nagrody
Janusz A. Zajdel – kluczowa postać polskiej fantastyki naukowej, powszechnie uznawany za prekursora i najważniejszego twórcę nurtu fantastyki socjologicznej w Polsce oraz patron Nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla. Był specjalistą w zakresie fizyki jądrowej i inżynierem ochrony radiologicznej. Autor artykułów, broszur, skryptów i książek popularnonaukowych.
Janusz A Zajdel – aktywność zawodowa
Janusz A. Zajdel ukończył Wydział Fizyki na Uniwersytecie Warszawskim. Przez wiele lat pracował w Centralnym Laboratorium Ochrony Radiologicznej), gdzie na początku lat 80. XX wieku. Był współzałożycielem komisji zakładowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Był aktywnym członkiem Związku Aktorów i Kompozytorów Scenicznych, stanowczo sprzeciwiając się łamaniu praw autorskich.
Janusz A Zajdel – pisarz
Janusz A. Zajdel, w literaturze uznawany za ojca polskiej fantastyki socjologicznej i dystopijnej jest autorem klasycznych powieści „Cylinder van Troffa”, „Limes inferior” i „Paradyzja” — pierwszym historycznym laureatem nagrody był on sam (za rok 1984). W swojej twórczości literackiej skupiał się na strukturach społecznych, mechanizmach władzy w państwach totalitarnych, inwigilacji oraz ukrytej krytyce systemu komunistycznego. Jego twórczość do dziś pozostaje ogromnie aktualna — porusza tematy wolności, odpowiedzialności, społecznych mechanizmów i kondycji człowieka. Powieści i opowiadania Zajdla na trwałe wpisały się w historię polskiej fantastyki, inspirując kolejne pokolenia czytelników i autorów. Janusz A. Zajdel był członkiem Związku Literatów Polskich.
Polcon – podstawowe informacje
Polcon to największy ogólnopolski konwent miłośników fantastyki, na wzór Euroconów czy Wordconów. Jest imprezą „wędrowną” – co roku jest organizowana w innym polskim mieście, organizowany przez lokalny klub fantastyki. Lokalizacja wybierana jest na 2 lata naprzód przez Forum Fandomu na Polconie, spośród propozycji klubów, chcących podjąć się organizacji. Głosować może każdy uczestnik Polconu, który pojawi się na Forum Fandomu. Podczas Polconu odbywa się uroczysta gala wręczenia Nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla. Tradycją Polconu są Goście Honorowi – zawsze w kategoriach twórca, wydawca, fan, a czasem także popularyzator lub promotor. Zazwyczaj na Polconie pojawiają się również goście zagraniczni.
Polcon 2027 – zapowiedziani goście, termin i miejsce
Polcon 2027 odbędzie się w dniach 18–21 listopada 2027 roku w Muzeum Śląskiego w Katowicach. Organizatorem jest Śląski Klub Fantastyki (najstarszy klub fantastyki w Polsce). Potwierdzeni Zagraniczni Goście Specjalni:❶ Peter Watts – kanadyjski pisarz hard science fiction, autor m.in. kultowej powieści „Ślepowidzenie” oraz ❷ Charles Stross – brytyjski pisarz science fiction i fantasy, wielokrotny laureat nagrody Hugo. Goście Honorowi (z silnym śląskim akcentem): Twórca Roku: ❸ Grzegorz Chudy – śląski plastyk, muzyk i filolog tworzący na katowickim Nikiszowcu, powszechnie znany ze swoich charakterystycznych akwareli przedstawiających lokalny krajobraz oraz śląskie beboki, Fanka Roku: ❹ dr hab. Aleksandra Klęczar – badaczka literatury starożytnej, tłumaczka, wykładowczyni Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz członkini redakcji miesięcznika „Nowa Fantastyka”, Wydawca Roku: ❺ Silesia Progress – wydawnictwo zasłużone dla promowania literatury w języku śląskim, w tym oficjalnych przekładów światowej klasyki fantasy, takich jak „Farba Magije” (śląski „Kolor magii” Terry Pratchett) czy dzieła Johna Ronalda Reuela Tolkien Tolkiena.
Polcon 2028 – termin i miejsce
Polcon 2028 odbędzie się w dniach 4–16 lipca 2028 roku, w Gnieźnie. Będzie organizowany przez Stowarzyszenie Fantasmagoria, w ramach cyklicznego wydarzenia Konwent Fantastyki Fantasmagoria. Specyfika imprezy tkwi w jej organicznym charakterze. Konwent Fantastyki Fantasmagoria opiera się na unikalnym połączeniu skali wydarzenia z całkowitą bezpłatnością oraz silnym etosem społecznościowym. Program nie jest narzucony odgórnie, jest tworzą go prelegenci i fani, którzy dzielą się swoimi niszowymi pasjami. Wydarzenie wspierają Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie oraz wolontariusze Organizatorzy nie pobierają opłat ani za akredytację, ani za nocleg w tzw. slepp roomie.
Agencja Informacyjna – podstawowe informacje
Agencja Informacyjna to medium specjalizujące się w tematyce gospodarczej, społecznej i kulturalnej. Misją Agencji Informacyjnej jest dostarczanie ważnych, interesujących i ciekawych wiadomości. Redakcja przykłada szczególna dbałość o obiektywizm przygotowywanych depesz. Komentarze są w wyraźny sposób oddzielane od informacji. Spółka zajmuje się także dostarczaniem treści (kontentu)na zamówienie, realizuje materiały na zlecenie oraz rozpowszechnia wiadomości na życzenie. Od 2022 roku Agencja Informacyjna przyznaje Nagrody OBIEKTYW, w kategoriach: gospodarka, kultura i Warszawa.
Dziękujemy za przeczytanie tekstu do końca. Polecamy inne wiadomości zamieszczone na stronie internetowej www.agencja-informacyjna.com. Życzymy interesującej lektury. Agencja Informacyjna.
AI kultura /art/ środa 30 września 2026, źródło: kurier365.pl, ilustracja: facebook