Polska Akademia Nauk

Międzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek rozpoczął działalność

Agencja Informacyjna: Międzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk (MIAC PAN, Astrocent), oficjalnie rozpoczyna działalność. Na uroczyste otwarcie przybędzie prof. Barry Barish – laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, który wygłosi wykład inauguracyjny poświęcony badaniu „niewidzialnego Wszechświata” – od fal grawitacyjnych i neutrin po zagadkę ciemnej materii.

Od 1 marca 2026 roku AstrocentMiędzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk działa jako samodzielna jednostka Polskiej Akademii Nauk. Jest to pierwsza placówka w Europie Środkowo-Wschodniej w pełni dedykowana astrofizyce cząstek oraz technologiom wspomagającym. Astrocent powstał z przekształcenia i wyodrębnienia, działającego od 2018 roku, centrum doskonałości AstroCeNT ze struktur Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk. Inicjatorem i kluczową postacią zaangażowaną w jego rozwój jest prof. Leszek Roszkowski. 

Astrocent bada „niewidzialny Wszechświat”

Misją Międzynarodowego Instytutu Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk jest badanie tzw. „niewidzialnego Wszechświata” poprzez detekcję jego najbardziej fundamentalnych i nieuchwytnych składników. Prace koncentrują się wokół trzech głównych obszarów eksperymentalnych oraz teorii astrofizyki i kosmologii: ciemna materia (poszukiwanie i badanie jej cząstek), neutrina (detekcja i analiza tych przenikliwych cząstek elementarnych), fale grawitacyjne (rejestracja zmarszczek czasoprzestrzeni), prace badania i rozwój (rozwijanie nowoczesnych technologii detekcyjnych, np.: algorytmów, elektroniki, systemów kriogenicznych; które mogą znaleźć zastosowanie także w medycynie, bezpieczeństwie czy ochronie klimat.)

Prof. Barry Barish o badaniu „niewidzialnego Wszechświata”

Wykład inauguracyjny na uroczystym otwarciu Międzynarodowego Instytutu Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk wygłosi prof. Barry Barish – laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. W swoim wystąpieniu opowie o badaniu „niewidzialnego Wszechświata” – o tym, jak nowe metody obserwacji pozwalają poznawać zjawiska niedostępne tradycyjnej astronomii, od fal grawitacyjnych po nieuchwytne neutrina i zagadkę ciemnej materii. Zilustruje również, jak innowacyjne technologie rozwijane na potrzeby dziedziny mają potencjał zastosowania w nowoczesnej gospodarce i na potrzeby społeczeństwa.

Prof. Leszek Roszkowski – wizja staje się rzeczywistością

„Kiedy w 2018 roku tworzyliśmy Astrocent, od początku, przyświecała nam ambicja zbudowania, w Polsce, światowej klasy ośrodka astrofizyki cząstek, silnie zakorzenionego w międzynarodowej nauce.” – Wspomina prof. Leszek Roszkowski – dyrektor Międzynarodowego Instytutu Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk. – „ Dziś ta wizja wchodzi w kolejny etap – Astrocent stał się samodzielnym instytutem Polskiej Akademii Nauk, z własnym programem badawczym, międzynarodowym zespołem i partnerstwami z czołowymi ośrodkami na świecie. Inauguracja jest dla mnie ważnym momentem, ale przede wszystkim początkiem kolejnego rozdziału. Chcemy, by o pozycji Międzynarodowego Instytutu Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk decydowały odkrycia, które będą tu dokonywane, technologie, które będą tu powstawać na potrzeby nauki ale również służące społeczeństwu, a także nowe kadry, które będziemy szkolić lub przyciągać do Polski.” – Deklaruje prof. Leszek Roszkowski – dyrektor Międzynarodowego Instytutu Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk.

Przesuwania granic możliwości technologicznych

Wykrywanie ogromnie słabych i rzadkich sygnałów pochodzących z Wszechświata wymaga rozwiązań wymagających przesuwania granic współczesnych możliwości technologicznych. Z tego powodu badania prowadzone w Międzynarodowym Instytucie Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk obejmują zarówno fizykę teoretyczną i eksperymentalną, jak rówież rozwój ultraczułych systemów detekcji, niskoszumowej elektroniki, fotodetekcji i fotoniki, nowoczesnych sensorów oraz zaawansowanych metod przetwarzania i analizy danych. Naukowcy i inżynierowie Międzynarodowego Instytutu Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk pracują m.in. nad: ❶ autonomicznymi czujnikami sejsmicznymi i infradźwiękowymi, ❷ nowymi materiałami, zmieniającymi długość fali światła oraz ❸ technologiami wykorzystującymi ciekły argon. Rozwiązania powstające z myślą o badaniach fundamentalnych mogą znajdować zastosowania także poza astrofizyką – m.in. w obrazowaniu medycznym, monitorowaniu środowiska czy ochronie infrastruktury krytycznej.

Prof. Marek Konarzewski – polski naukowcy powinni realizować najambitniejsze projekty

„Astrocent powstał z ambicji prowadzenia w Polsce badań na światowym poziomie i od początku rozwijał się dzięki międzynarodowej współpracy.” – Przypomina prof. Marek Konarzewski – Prezes Polskiej Akademii Nauk. – „ Dziś robimy kolejny krok, tworząc na jego bazie samodzielny instytut Polskiej Akademii Nauk. To ważne nie tylko dla PAN. Chcemy, by najlepsi naukowcy mogli w Polsce realizować najbardziej ambitne projekty, pracując w międzynarodowych zespołach i mając realny udział w największych przedsięwzięciach współczesnej nauki.” – Wyjaśnia prof. Marek Konarzewski – Prezes Polskiej Akademii Nauk.

Astrocent – zbieranie pieniędzy

Astrocent powstał 1 lipca 2018 r. jako „Astrocent: Centrum Naukowo-Technologiczne Astrofizyki Cząstek”, początkowo działające w ramach Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk. Jego rozwój był możliwy dzięki wsparciu w wysokości blisko 38.000.000 zł, przyznanemu przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej, w ramach programu Międzynarodowe Agendy Badawcze. Przekształcenie Astrocentu w samodzielny instytut jest wspierane przez pakiet finansowania europejskiego i polskiego, o łącznej wartości 30.000.000 euro. Obejmuje on 15.000.000 euro z sześcioletniego projektu Astrocent Plus, finansowanego z programu Horizon Europe, w ramach działania Teaming for Excellence, a także 7.000.000 euro, przyznanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz 8.000.000 euro z Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

Astrocent – współpraca i rozwój

Program rozwoju Instytutu opiera się również na współpracy z wiodącymi partnerami europejskimi i międzynarodowymi. Astrocent uczestniczy w dużych międzynarodowych projektach dotyczących ciemnej materii, fal grawitacyjnych i neutrin, m.in. ❶ DarkSide-20k, ❷ DEAP-3600, ❸ Advanced Virgo, ❹ Einstein Telescope, ❹ Hyper-Kamiokande i ❺ KM3NeT. W najbliższych latach Astrocent planuje ❶rozwijać swoje programy naukowe i technologiczne, ❷wzmacniać udział w największych międzynarodowych eksperymentach, ❸ tworzyć nowe partnerstwa, ze środowiskiem naukowym i przemysłem oraz ❹ kształcić nowe pokolenie naukowców i inżynierów.


Agencja Informacyjna – podstawowe informacje

Agencja Informacyjna to medium specjalizujące się w tematyce ❶ gospodarczej, ❷ społecznej i ❸ kulturalnej. Misją Agencji Informacyjnej jest dostarczanie ważnych, interesujących i ciekawych wiadomości. Redakcja przykłada szczególna dbałość o obiektywizm przygotowywanych depesz. Komentarze są w wyraźny sposób oddzielane od informacji. Spółka zajmuje się także ❶ dostarczaniem treści (kontentu)na zamówienie, ❷ realizuje materiały na zlecenie oraz ❸ rozpowszechnia wiadomości na życzenie. Od 2022 roku Agencja Informacyjna przyznaje Nagrody OBIEKTYW, w kategoriach: gospodarka, kultura i Warszawa.


Dziękujemy za przeczytanie tekstu do końca. Polecamy inne wiadomości zamieszczone na stronie internetowej www.agencja-informacyjna.com. Życzymy interesującej lektury. Agencja Informacyjna.

AI Tech /dec/ środa, 23 września 2026,  fot. Wikimedia