Język ma znaczenie

Nauka języka polskiego dla mieszkańców Berdiańska nad Morzem Azowskim to życiowa szansa.

Jesienią 2020 roku Centrum Języka i Kultury Polskiej Polskiego Kulturalno-Oświatowego Towarzystwa „Odrodzenie” w Berdiańsku zorganizowało intensywny kurs języka polskiego dla dzieci w wieku 8–14 lat i młodzieży po 14 roku życia, członków lokalnej wspólnoty polonijnej. Celem przeprowadzonych zajęć było zaktualizować wiedzę, umiejętności i kompetencje lingwistyczne, nabyte w okresie przed kwarantanną a także reintegrować młode pokolenie Polaków i przygotować do ewentualnego nauczania zdalnego.

Pedagodzy, współpracujący z Fundacją Wolność i Demokracja, opracowali specjalne scenariusze, które maksymalnie przybliżyły uczniom Polskę. Nieco wcześniej, w ramach projektu, do Berdiańska dotarł tak zwany WiDbox – gotowy scenariusz 10-dniowych półkolonii, zawierający wszystkie niezbędne materiały programowe, instrukcje, plany zajęć i propozycje zabaw, spięte ze sobą spójną i interesującą fabułą, oraz sprzęt, zabawki i gry. W celu pomyślnej realizacji projektu miejscowi nauczyciele ściśle współpracowali i konsultowali się z koordynatorem z Polski. Opiekunką kursu w Berdiańsku była Gabriela Dymerska, która chętnie służyła pomocą, udzielając zawodowych porad.

Ze względu na aktualną sytuację, związaną z pandemią COVID-19, organizatorzy musieli uzyskać zgodę miejscowego kuratorium oświaty i zadbać o środki bezpieczeństwa. Między innymi zostały zakupione maseczki, rękawiczki gumowe i płyny dezynfekcyjne. Większość zajęć przeprowadzono w plenerze.

W sumie przeprowadzono po dwadzieścia godzin zajęć w każdej grupie. Ze względu na różny poziom znajomości języka polskiego uczestników kursu lekcje zostały oparte na metodzie komunikacyjnej, której podstawową zasadą jest wzajemne porozumiewanie się między osobami uczącymi się a nauczycielem. W ten sposób słuchacze uczą się używać języka polskiego w różnych sytuacjach i kontekstach życia codziennego: w gronie rówieśników, w sklepie, na poczcie, na dworcu czy lotnisku. Dzięki tej metodzie uczniowie poznają podstawowe funkcje językowe.

Projekt był realizowany na terenie Berdiańskiego Uniwersytetu Zarządzania i Biznesu, który dysponuje wspaniałym unikalnym ogrodem botanicznym, jak najbardziej nadającym się do zorganizowania gier, zabaw czy quizów.

Każdy z uczestników ma własne motywacje, ale duże zainteresowanie językiem polskim, nie tylko w środowisku polonijnym, świadczy o atrakcyjności i statusie języka polskiego na Ukrainie. Dla mieszkańców Ukrainy Wschodniej Polska przestaje być abstrakcją, a znajomość języka staje się aktualną potrzebą i pomaga w realizacji planów na przyszłość. Z kolei dla tutejszych Polaków język przodków jest czynnikiem wyróżniającym i wzmacniającym tożsamość narodową.

Szkoła językowa odbyła się w ramach projektu „Język ma znaczenie”, finansowanego ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą. Nauczyciele i uczestnicy kursu są wdzięczni organizatorom i sponsorom za pomoc i pamięć o Rodakach na Wschodzie.

Berdiańsk jest młodym, jak na warunki europejskie miastem, którego początki datują się na trzecią dekadę XIX wieku. Według różnych danych powstał on jako port w 1824 lub 1827 roku, ale swój rozwój zawdzięcza uzyskanemu później profilowi – stał się znanym kurortem – uzdrowiskiem. Latem przybywa tu do 1,5 miliona turystów – niemało, jak na miasteczko liczące około 115.000 mieszkańców.

Nad Morzem Azowskim żyją przedstawiciele wielu różnych narodów. Oprócz Polaków, są potomkowie Bułgarów, Greków, Niemców, Żydów, Ormian. Wszyscy gruntownie ze sobą przemieszani i silnie uwarunkowani, przez trwającą ponad pół wieku, politykę narodowościową w wydaniu sowieckim. Jej efektem była rusyfikacja ogromnych obszarów wschodniej Ukrainy, zerwanie istniejących na tych terenach więzi międzyludzkich, a często również utrata świadomości swoich korzeni.

W roku 2014 w wyniku agresji rosyjskiej front zbliżył się bezpośrednio do Berdiańska, co sprawiło, że zwykły umiarkowany rytm życia tego nadmorskiego miasteczka zmienił się diametralnie. Przybyło sporo uchodźców.

Lech Suchomłynow

Agencja Informacyjna, Kultura / 04.12.2020