Ewelina Rubinstein: Przemoc wobec kobiet to wciąż poważny problem

 

Jedna kobieta na trzy doświadcza przemocy fizycznej lub seksualnej po ukończeniu 15. roku życia; jedna kobieta na pięć doświadcza uporczywego nękania (stalking); co druga kobieta doświadcza co najmniej jednej formy molestowania seksualnego…

 

Przemoc wobec kobiet staje się coraz poważniejszym problemem i to na skalę globalną. Raport Światowej Organizacji Zdrowia oraz European Union Agency for Fundamental Rights nie tylko przeraża, ale przede wszystkim uzmysławia, że przemoc wobec kobiet nie jest już zjawiskiem występującym- jak mylnie się przypuszcza- tylko w środowisku patologicznym czy też tam, gdzie „karcenie” kobiety przez mężczyznę wynika z kulturalno – religijnego przyzwolenia, ale często „w dobrych, kochających domach”, w związkach, które tylko na pozór uchodzą za idealne…

Mimo poważnych skutków zjawiska przemocy wobec kobiet osoby odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki oraz specjaliści z wielu państw członkowskich UE cały czas borykają się z brakiem rzetelnych danych, przedstawiających skalę oraz charakter problemu. Ponieważ większość kobiet nie zgłasza przypadków zastosowania wobec nich przemocy, a istniejące obecnie systemy, które często są postrzegane jako niezapewniające odpowiedniego wsparcia, nie zachęcają ich do podejmowania takich działań.  Oficjalne dane gromadzone przez wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych obejmują zaledwie niewielką część przypadków stosowania przemocy, tj. wyłącznie te, które zostały zgłoszone.

Raport sporządzono na podstawie odbytych rozmów z 42 tysiącami kobiet  wybranymi za pomocą losowego doboru próby z 28 państw członkowskich UE.

Podczas badania zapytano kobiety o ich doświadczenia związane z przemocą fizyczną, seksualną i psychiczną, w tym o przypadki przemocy w rodzinie („przemoc domowa”), jak również o przypadki nękania („stalking”), molestowania seksualnego oraz o to, jaką rolę odgrywają nowe technologie w kwestii złego traktowania, którego doświadczają kobiety. Ponadto pytano je o doświadczenia związane z przemocą w wieku dziecięcym. Z udzielonych odpowiedzi wyłania się obraz złego traktowania doświadczanego na szeroką skalę przez wiele kobiet, które w większości przypadków, jak już wspomniałam, nie zgłaszają tego odpowiednim instytucjom.

Oto dane:

Szczególny charakter fizycznej i  seksualnej przemocy wobec kobiet

Skala fizycznej i seksualnej przemocy doświadczanej w UE przez kobiety wymaga podjęcia nowych działań w obszarze polityki. W ciągu 12 miesięcy poprzedzających rozmowy prowadzone w ramach badania około 8% kobiet doświadczyło przemocy fizycznej lub seksualnej, natomiast jedna na trzy kobiety doświadczyła pewnej formy napaści fizycznej lub napaści na tle seksualnym od czasu ukończenia 15. roku życia.

Jedna na 10 kobiet doświadczyła pewnego rodzaju przemocy seksualnej od czasu ukończenia 15. roku życia, natomiast jedna na 20 została zgwałcona.

Wśród kobiet biorących udział w badaniu, które utrzymują, iż doświadczyły przemocy seksualnej ze strony osoby niebędącej partnerem (po ukończeniu 15. roku życia), prawie jedna na 10 wskazuje, że najpoważniejsze zajście miało miejsce przy udziale więcej niż jednego sprawcy. Ofiarom przemocy seksualnej, która może obejmować czyny z udziałem więcej niż jednego sprawcy, trzeba zapewnić większe wsparcie specjalistyczne. Wyniki badania wskazują, że młode kobiety to grupa szczególnie podatna na wiktymizację.

Gwałt w małżeństwie

Przemocy fizycznej i  / lub seksualnej doświadczyło 22% kobiet będących w związkach z mężczyznami. Aby skutecznie reagować na przypadki złego traktowania w  związkach, państwo musi traktować przemoc w  rodzinie w  kategoriach problemu społecznego, a nie prywatnych spraw partnerów.

Około jednej trzeciej (31%) kobiet objętych badaniem, które przyznają, że zostały zgwałcone przez swoich partnerów, wyznaje, że została zgwałcona przez partnera sześć lub więcej razy. Gwałt małżeński to dla wielu kobiet rzeczywistość, a wiele z nich doświadczyło jej kilkukrotnie. Mężatki będące ofiarami gwałtu należałoby zatem traktować we wszystkich państwach członkowskich UE na równi z kobietami niezamężnymi. Dowody wskazują, że znaczna liczba kobiet jest narażona na złe traktowanie wskutek pozostawania w  związkach nacechowanych przemocą.

Przemoc psychiczna wobec kobiet ze  strony  partnera

Przemoc psychiczna ze strony partnera to zjawisko szeroko rozpowszechnione i  wymagające uwagi ze względu na swe skutki. Badania wskazują na przykład, że przemocy psychicznej ze strony aktualnego lub byłego partnera doświadczyły dwie na pięć kobiet (43%). Dla przykładowego zobrazowania należy wspomnieć, że na podaną wartość złożył się odsetek kobiet, które są poniżane lub upokarzane przez partnerów na osobności (25%), kobiet, które doświadczyły ze strony swoich partnerów gróźb w celu zadania bólu psychicznego (14%), oraz kobiet, którym partnerzy zabronili wychodzić z domu, zabrali im kluczyki od samochodu lub je więzili (5%). 7% kobiet pozostających aktualnie w  związkach doświadczyło co najmniej czterech różnych form przemocy psychicznej.

Doświadczenie nękania (stalking)

Wyniki badania wskazują, że jedna na pięć kobiet doświadczyła nękania po ukończeniu 15. roku życia, przy czym 5% tych kobiet doświadczyło takiego nękania w  okresie 12 miesięcy poprzedzających badanie. Trzy na cztery przypadki nękania nigdy jednak nie zostały zgłoszone policji. Jedna na pięć kobiet, które doświadczyły nękania, informuje, że trwało ono ponad dwa lata.

Doświadczenia związane z  molestowaniem seksualnym

Molestowanie seksualne to dla wielu kobiet w  UE doświadczenie wszechobecne i nagminne. Na przykład jedna na pięć kobiet po ukończeniu 15. roku życia doświadczyła niechcianego dotykania, przytulania lub całowania, natomiast 6% wszystkich kobiet padło ofiarą tego rodzaju molestowania co najmniej sześć razy od czasu ukończenia 15. roku życia. 32% kobiet, które doświadczyły molestowania seksualnego po ukończeniu 15. roku życia, wskazało, że sprawcą był ich kolega, szef lub klient. Według wyników badania, molestowania seksualnego kobiet dopuszczają się różni sprawcy i  może ono przybierać formę z zastosowaniem nowych technologii. Jedna na 10 kobiet (11%) doświadczyła niestosownych zalotów na portalach społecznościowych lub otrzymywała e-maile albo SMS-y o jednoznacznie seksualnym charakterze. Takich form molestowania seksualnego w  przeważającej mierze doświadczają kobiety młodsze.

Doświadczenie przemocy w  dzieciństwie

Ponad jedna na 10 kobiet (12%) doświadczyła przed ukończeniem 15. roku życia pewnej formy wykorzystywania seksualnego lub innego tego typu zdarzenia ze strony osoby dorosłej. Do takich form złego traktowania należy zazwyczaj okazywanie narządów płciowych przez osobę dorosłą (8%) lub dotykanie narządów płciowych czy piersi dziecka (5%). Jeśli chodzi o  przypadki ekstremalne, 1% kobiet utrzymuje, że w dzieciństwie były zmuszane do współżycia płciowego z osobą dorosłą. Około 27% kobiet doświadczyło w  dzieciństwie (przed ukończeniem 15. roku życia) pewnej formy fizycznego znęcania się przez osobę dorosłą. W 97% przypadków przemocy seksualnej w dzieciństwie sprawcą był mężczyzna, natomiast jeśli chodzi o przemoc fizyczną, liczba przypadków przypisywanych mężczyznom zaledwie niewiele przekracza liczbę przypadków takiej przemocy ze strony kobiet.

Przemoc w  czasie ciąży

Spośród kobiet, które doznały przemocy ze strony byłego partnera i były w  ciąży w trakcie trwania tego związku, 42% doznało przemocy ze strony byłego partnera, będąc w ciąży. Jeśli chodzi o kobiety doświadczające przemocy od obecnego partnera, 20% doznało przemocy od tego partnera w czasie ciąży. Różnice w danych liczbowych mogą odzwierciedlać fakt, że kobiety nie bardzo mogą lub nie bardzo chcą mówić podczas wywiadów o  przemocy ze strony obecnego partnera – chociaż to założenie wymaga dalszego badania.

Przemoc fizyczna i  seksualna- dane ogólne

Przemoc fizyczna: Według danych szacunkowych, w okresie 12 miesięcy poprzedzających rozmowy w ramach badania, 13 mln kobiet doświadczyło w UE przemocy fizycznej. Jest to 7% kobiet w wieku 18–74 lata w UE.

Przemoc seksualna: Według danych szacunkowych, w  okresie 12 miesięcy poprzedzających rozmowy w ramach badania, 3,7 mln kobiet doświadczyło w UE przemocy seksualnej – jest to 2% kobiet w wieku 18–74 lata w UE.

Popychanie, uderzanie otwartą dłonią, ciągnięcie za włosy

Około 31% kobiet doświadczyło raz lub więcej niż raz przemocy fizycznej po ukończeniu 15. roku życia. Chociaż kobiety najczęściej wskazywały, że zostały popchnięte lub odepchnięte, to wykluczenie tej formy przemocy ma jedynie niewielki wpływ na ogólną częstotliwość występowania przypadków przemocy fizycznej, zmniejszając wskaźnik z  31% do 25%. Ten wynik stanowi odzwierciedlenie faktu, że wiele kobiet, które mówią, iż zostały popchnięte lub odepchnięte, doznały także innych form przemocy fizycznej. Najczęstszymi formami przemocy fizycznej jest popychanie lub odpychanie, uderzanie otwartą dłonią lub szarpanie albo ciągnięcie za włosy.

Cechy przemocy seksualnej

Łącznie 11% kobiet po ukończeniu 15. roku życia padło ofiarą przemocy seksualnej ze strony partnera lub innej osoby. Część kobiet wskazała, że doświadczyła jednego rodzaju przemocy seksualnej, inna część, że doświadczały wielu form przemocy seksualnej.

Skala zjawiska gwałtu

Jedna na 20 kobiet (5%) padła ofiarą gwałtu od momentu ukończenia 15. roku życia. Liczbę tę uzyskano na podstawie  odpowiedzi na pytanie: „Od czasu ukończenia 15. roku życia do chwili obecnej, jak często zmuszał ktoś Panią do odbycia stosunku seksualnego, obezwładniając Panią lub zadając ból w innej formie?”. W  wielu państwach członkowskich UE definicja prawna gwałtu wykracza poza przypadek użycia siły fizycznej przez sprawcę. Dlatego też skala zjawiska gwałtu w  UE może być większa niż przedstawiona wartość 5%.

Kontakt z policją i innymi służbami

Jedna trzecia ofiar przemocy ze strony partnera (33%) i  jedna czwarta ofiar aktów przemocy ze strony innych osób (26%) po najpoważniejszych przypadkach przemocy kontaktowała się z  policją albo z  inną organizacją, jak na przykład organizacją wspierającą ofiary przestępstw. Wyższy wskaźnik zgłoszeń w  przypadku przemocy ze strony partnera może odzwierciedlać dość powszechną sytuację, w której kobieta doświadcza wielu przypadków przemocy w związku, zanim zdecyduje się na zgłoszenie najpoważniejszego zdarzenia, chcąc powstrzymać nawrót lub narastanie przemocy, podczas gdy przemoc ze strony innych osób to raczej pojedyncze zdarzenia i istnieje mniejsze ryzyko ich ponownego zaistnienia. Łącznie ofiary zgłosiły policji najpoważniejszy akt przemocy ze strony partnera w  14% przypadków, a  najpoważniejszy akt przemocy ze strony innej osoby w 13% przypadków. Dla około jednej czwartej ofiar poczucie wstydu lub zażenowania w  związku z  tym, co się stało, było powodem, dla którego nie zgłosiły policji ani innej organizacji najpoważniejszego przypadku przemocy ze strony partnera lub innych osób.

Przemoc psychiczna ze  strony partnera

Przemocy psychicznej ze strony obecnego lub poprzedniego partnera doświadczyła jedna na trzy kobiety (32%). Przemoc ta obejmuje takie zachowania, jak poniżanie lub upokarzanie respondentki w miejscach publicznych lub w domu, zabranianie jej opuszczania domu lub więzienie jej, zmuszanie do oglądania pornografii wbrew jej woli, celowe straszenie lub zastraszanie oraz grożenie przemocą albo grożenie zrobieniem krzywdy innej osobie, która dla respondentki jest ważna. Ogółem 43% kobiet doświadczyło jakichś form przemocy psychicznej ze strony partnera Zaliczają się do nich m.in. maltretowanie psychiczne i inne formy przemocy psychicznej, takie jak kontrolowanie (np. próby powstrzymania kobiety przed spotkaniami z przyjaciółmi lub odwiedzinami u  rodziny bądź krewnych), przemoc ekonomiczna (zabranianie kobiecie pracy poza domem itp.) i szantaż. Do najbardziej rozpowszechnionych form przemocy psychicznej zalicza się poniżanie lub upokarzanie kobiety na osobności, interesowanie się tym, gdzie jest lub była, w sposób wykraczający poza ogólną troskę, oraz gniew, jeśli rozmawia ona z  innymi mężczyznami. Jedna kobieta na cztery doświadczyła każdej z tych form przemocy w swoim związku. Około 5% kobiet doznało przemocy ekonomicznej w  obecnym związku, a 13% kobiet doświadczyło pewnych form przemocy ekonomicznej w poprzednich związkach. Do tego rodzaju przemocy zalicza się uniemożliwianie kobiecie przez partnera podejmowania samodzielnych decyzji w  sprawie finansów rodzinnych lub zabranianie pracy poza domem.

***

Przemoc wobec kobiet podważa najważniejsze podstawowe prawa kobiet, takie jak prawo do godności, dostępu do wymiaru sprawiedliwości i równości płci. Jedna kobieta na trzy doświadcza przemocy fizycznej lub seksualnej po ukończeniu 15. roku życia; jedna kobieta na pięć doświadcza uporczywego nękania (stalking); co druga kobieta doświadcza co najmniej jednej formy molestowania seksualnego… Wyłania się tu obraz rozległego znęcania się, które wpływa na życie wielu kobiet, lecz które jest zbyt rzadko zgłaszane właściwym organom…

 

Agencja Informacyjna

Ewelina Rubinstein Agencja Informacyjna, 28.05.2019

 

 


Ewelina Rubinstein

– dziennikarka, pisarka, autorka wielu artykułów o tematyce społeczno-kulturalnej. Zadebiutowała mini-powieścią pt.: „Nina, prawdziwa historia”, dzięki której zdobyła uznanie wielu Czytelników. W 2016 roku ukazały się jej dwie kolejne książki (w tym „Jerozolima. Miasto Boga”), a w listopadzie 2017 roku reportaż „Niczyj. Prawdziwe oblicza bezdomności”. Jej teksty publikowane są także na łamach wielu ogólnopolskich czasopism oraz portali internetowych. Współpracuje z Telewizją Polską oraz ogólnopolską Agencją Informacyjną w Warszawie. Wielokrotnie nagradzana i nominowana w krajowych konkursach dziennikarskich.

 

Related Post